Оқытудың инновациялық әдістерін қолданудың психологиялық аспектілері

Аңдатпа

Жалпы білім берудің Қазақстандық моделі негізі болуы үшін студенттер санасына өз халқының тарихи тамырын, рухани және адамгершілік қағидаларын азаматтық және отан сүйгіштік идеяларын басқа халықтарға деген ізгі көзқарастарын сіңіру қажет. Студенттерге инновациялық-дидактикалық, деңгейлеп саралап оқыту, оңтайлы әдіспен оқыту, модулдік технологиясы арқылы білім берудің теориялық тұрғыдан негіздеуден басталды. Білім алу, шеберлікке, іс-әрекет дағдыларына үйрету мен меңгеру барысы және адамды өмір мен еңбекке бейімді етіп даярлаудың негізгі құралы - оқыту. Оқыту барысының нәтижесінде білім беру мен тәрбие мақсаттары жүзеге асырылады. Білім берудегі инновациялар - қоғамның тұрақты өзгеріп отыратын мұқтаждықтарныа сәйкес оның дамуының қажетті және табиғи шарты. Бір жағынан құндылы/угардың сақталуына ықпал етсе,екінші жағынан, олар барлық ескі нәрседен бас тартып, әлеуметтік қайта жасалымдардың негізін өзгерте алады.

КІРІСПЕ

Тәрбиенің басты мақсаты қоғамның нарықтық қарым-қатынас кезеңінде саяси экономикалық және рухани дағдарыстарында жеңіп шыға алатын XXI ғасырды құрушы, шебер, өмірге икемделген, жан-жақты, мәдениетті тұлғаны тәрбиелеп дамыту - деген тұжырымдаманы негізге ала отырып Қазақстан Республикасы қазіргі отандық білім беру жүйесінің басты мәселелерінің бірі келешек ұрпақты заман талабына сай интеллектуалды, жоғары мәдениеттілігі ұштасып жататын азамат етіп тәрбиелеу міндетін жүзеге асыру.

Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында білім беру жүйесінің басты міндеті ғылым және тәрбие жетістіктері мен қатар ұлттық рух пен жалпы адамзаттық құндылықтар негізінде жеке адамды қалыптасгырып, дамытуға жағдай жасау қажеттілігі айтылған [1].

Уақыт талабына сай әлеуметтік өзгерістер мен қоғамдағы өндірістік қатынастардың дамуы тәрбие талабы жаңғырып, өзгеріп, дамып отыруына эсер етіп отыр. Бұл тұрғыда философиялық, психологиялық және педагогикалық тақырыптағы ғылыми зерттеулер кеңінен арналған.

Біз қадам басқан XXI ғасыр жан-жақгы дамыған, білімді, өз ісіне және өзгенің ісіне әділ баға бере алатын, өзіне сенімді, отанының әлеуметтік-экономикалық жағынан дамуына зор үлесін қоса алатын азамат тәрбиелеуді талап етіп отыр.

Бүгінде біз орта білім беруді одан әрі ақпараттандырудың екінші кезеңіне көштік, ол мазмұндық тұрғыда болады және компьютерлік сауаттылықтан жеке тұлғаның ақпараттық мәдениетінің іргелі операциялық негіздеріне ауысуын білдіреді, мұнда әрбір студент ақпаратқа, қазіргі инновациялық технологияларға назар салып қана қоймай, оны тиімді қолдана білуі, интернет, ғаламдық ақпарат жүйесін пайдалана алуы тиіс. Яғни, біз өмір сүріп отыған әлем - жаңару үстіндегі ақпараттық ілімдік орта. Олай болса, педагогикалық және ақпараттық- коммуникациялық технологиялардың үйлесуі білім беру үдерісінің қажетті деңгейіне қол жеткізуі тиіс.

НЕПЗП БӨЛІМ

Білім берудегі инновациялар - қоғамның тұрақты өзгеріп отыратын мұқтаждықтарныа сәйкес оның дамуының қажетті және табиғи шарты. Бір жағынан құндылықтардың сақталуына ықпал етсе,екінші жағынан, олар барлық ескі нәрседен бас тартып, әлеуметтік қайта жасалымдардың негізін өзгерте алады. Осыдан келіп, оқу процесін жаңаша жүргізуге талпынғандарға арналаған ерекше талаптар туындайды.

Жеке тұлға алдымен өз әрекеті арқылы дамиды. Технология - жеке тұлғаны дамытуға негізделген мақсатты педагогикалық жүйе. Технология - жан-жақты оқытудың,сапалы білім берудің, жеке тұлғаны жан-жақты дамытудың тың ізденістерін, тиімді, нәтижелі ізденістерін талап етеді [2].Студенттердің білім алу, даму іс-әрекеттерін мақсатты түрде ұйымдастыра білу, оған басшылық ету,білімді өз ынтасымен алуына жағдай жасау-педагогикалық технологиялардың басты белгілері болып табылады.

Сабақта жаңа педагогикалық технологияларды қолданудағы мақсат - студентті ғылыми ойлауға, болмысты тануға, өз бетінше білім алуға, ізденуге дағдыландыру, шәкіртті оқу процесінде мұғаліммен бірдей субьект ретінде қабылдап, қарым-қатынасын жетілдіріп, студенттердің танымдық құндылықтарын, тәжірибелік іс-әрекеттерін дамыту, студенттің ақыл-ой әлеуетін қалыптастыруға белсене қатысу, жеке тұлғаның рухани жаңаруына жағдай жасау, дарынды балалардың қабілетін дамытуға қолайлы жағдай туғызу, шығармашылық жұмысқа бағыттау. [3].

Қазіргі кезде егемен елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда. Бұл педагогика теориясы мен оқу-тәрбие үлгісіндегі елеулі өзгерістерге байланысты болып отыр:білім беру парадигмасы өзгерді, білім берудің жаңа мазмұны пайда болуда. Атап айтқанда:

  • Білім мазмұны жаңа біліктерімен, ақпараттарды қабылдау қабілеттерінің дамуымен, ғылымдағы шығармашылық және нарық жағдайындағы білім беру бағдарламаларының нақтылануымен байи түсуде;
  • Ақпараттық дәстүрлі әдістері ауызша және жазбаша, телефон немесе радио байланыс қазіргі заманғы компьютерлік құралдарға ығысып орын беруде;
  • Баланың жеке басын тәрбиелеуде, оның жан дүниесінің рухани баюына, азамат, тұлға ретінде қалыптасуына көңіл бөлінуде;
  • Мектеп, отбасы мен қоршаған әлеуметтік ортаның бала тәрбиесіндегі роліне мән берілуді.

Кез келген елдің экономикалыққуаты, халқының өмір сүру деңгейінің жоғарлылығы, дүниежүзілік қауымдастықтағы орны мен салмағы сол елдің технологиялық даму деңгейімен анықталады. Жалпы қоғам дамуы мен жаңа технологияны енгізу сапалылығы осы елдегі білім беру ісінің жолға қойылғандығы мен осы саланы ақпараттандыру деңгейіне келіп тіркеледі.

ҚОРЫТЫНДЫ

«Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа көптеген адами келбетінің, қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу- тәрбие процесін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі»,- деп көрсетеді С.В.Селевко. [4].

Қоғам өмірінің барлық салаларында яғни экономикасы мен әлеуметтік қатынастарында көптеген өзгерістер туып отырған жағдайда білім беру ісінде де өзгерістің болуы заңды нәрсе. Себебі, халыққа білім беру немесе мектеп ісін қоғамнан тыс алып қарауға болмайды. Ғылым мен халыққа білім берудің дамуы еліміздің техникалық прогресске жеткізері мәлім. Ал, техникалық прогресс қоғамдық жэне жеке бастың өмір сүру деңгейін көтеруші еңбек өнімділігінің жоғарылауына әкеледі. Сонымен, білім беру жүйесін қоғамдық өмірдің өзге салаларының да егізі деп білуіміз керек.

Инновациялық педагогикалық іс-әрекет белгілі оқытудың, тәрбие беру мен дамытудың стереотипіне қарама-қайшы, ол белгілі межеден шығып, жеке шығармашыл, өз бағытымен жұмыс істей алатын мұғалім қалыптастыруға бағытталады [5].

Шынында, бұл мәселенің шешімі ұстаздың кәсіпкерлік шынайы іске асыруға тән сол бір ішкі обьективті қайшылықты анықтаумен байланысты.

 

Әдебиеттер тізімі

  1. Қазақстан Республикасының «Білім беру» заңы. 2011.
  2. ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы.Основы педагогического мастерства. Зязюн И.А. 1989.
  3. Беспалько В.Н. Слагаемые педагогические технологии. М,1989.
  4. Амонашвили Ш.А. Личность - гуманная основа педагогического процесса. М, 1990.
Жыл: 2016
Қала: Атырау
Категория: Педагогика