Халықаралық қатынастар

Мақалада Орталық Азия аймағында экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің  оңтайландыру жолдары қарастырылады. Аймақта экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін автор экологиялық қауіпсіздік аймақтық жүйесін құруды, бірыңғай экологиялық тұжырымдаманы қабылдауды, құқықтық-заңнамалық базаны дамыту, институттардың қызметін жетілдіруді, қоғамдық сананың экологизациялануын жүзеге асыруды ұсынады.

, 2012

Бұл мақалада Иран ядролық бағдарламасының даму тарихы қарастылырып, түрлі кезеңдердегі ерекшеліктері айқындалған. Иран айналасындағы мəселе аймақтағы, тіпті əлемдегі тек саяси ғана емес, экономикалық үрдістерге де ықпал етеді. Иран ядролық бағдарламасы айналасында қалыптасқан жағдайды түсіну үшін оның даму тарихын жете зерттеу қажет, бұл өз кезегінде себеп- салдарлық байланыстарды айқындап, Иран ядролық бағдарламасының даму заңдылықтары жəне оның саяси жағдайға ықпалын анықтауға мүмкіндік береді.

, 2012

Мақалада қазіргі кезеңге дейін жанкүйерлердің назарын өзіне аударып отырған жапон классикалық мəдениетінің қайталанбас үлгілері дүниеге келген кезең – VIII-XII ғасырлардағы Жапониядағы мəдениет дамуы қарастырылады. Жапондық мəдениет дамуына аристократтық топтардың қосқан үлесі мен мəніне ерекше көңіл бөлінеді.

, 2012

Бұл мақала Джордж Буш əкімшілігінен кейінгі АҚШ-тың сыртқы саяси имиджі тақырыбына арналған. Мақалада автор Барак Обама əкімшілігінің билік басына келген уақытта АҚШ-тың əлемдегі жағдайына сараптама жүргізді. Сонымен қатар Обама əкімшілігінің сыртқы саяси курсының теориялық негізі зерттелді.

, 2012

Бұлмақалада Қазақстанныңұлттыққауіпсіздігінқамтамасызетумəселелеріқарастырылады. Ұлттық қауіпсіздік – бұл елдің ұлттық мүддесін қорғауға жəне жүзеге асыруға бағытталған саясаты. Бұл саясат экономикалық, дипломатиялық, əскери сияқты əр-қилы түрге жəне құралға ие болуы мүмкін. Дейтұрғанмен де, барлық мемлекеттер ұлттық қауіпсіздік саясатын жүргізе отырып сыртқы мүдделерін қорғайды. Сол ретте Қазақстанның сыртқы қарым-қатынастарының бағыттары да қауіпсіздік мəселесімен тығыз байлынысты екендігі мақаланың негізі болып табылады.

, 2012

Бұл мақалада Орталық Азиядағы геоэкономикалық қауіпсіздік алғышарттарына тəжірибе ретінде Дүниежүзілік сауда ұйымындағы Қырғызстан мүшелігінің мүмкіндіктері мен қауіптері қаралады. Əлемдік жəне аймақтық шаруашылық кеңістіктегі Қырғыз Республикасының интеграцияға, шетел инвестициясына тиімді экономиканы қалыптастыру арқылы тартылуы,  сонымен  қатар Қырғызстанның ДСҰ-ға өтуінің де ескерілу ақуалы, экономикалық қауіпсіздіктің қамтамасыз етілу талаптарын да қатар алып жүруі талап етіледі. Осы талаптар аталмыш мемлекеттің сыртқы экономикалық саясатының ғана емес, бүтін аймақтың да қауіпсіздігінің маңызды бағыты.

, 2012

Қазақстан мен Қытайдың арасындағы экономикалық қатынастардың негізгі бағыты энергетикалық сала болғандықтан, мақала екі елдің мұнай саласындағы байланыстарына талдау жасайды. Мақала Қазақстан мен Қытайдың арасындағы мұнай саласындағы қарым-қатынастарының қырлары мен ерекшеліктерін қарастырады. Қытайдың мұнай компанияларының Қазақстан мұнай нарығындағы үлесін анықтайды. Мұнай құбырлары құрылысының кезеңдері мен екі елдің мұнай саласындағы перспективаларын талқылайды.

, 2012

Мақалада Қытай Халық Республикасының Африкадағы сыртқы саясатының негізгі қағидаларына жəне оның даму ерекшеліктерінің сипаты мен негізгі кезеңдеріне сараптама жасалды. ҚХР мен Африка елдерінің өзара қатынастарының қалыптасуы барысындағы негізгі қытайлық жетекшілердің африкаға қатысты қабылдаған концепциялары қарастырылады. Сонымен  қатар  ҚХР мен Африка елдерінің өзара байланыстарының дамуы барысында қабылданған екі жақты дипломатиялық қатынастарын анықтайтын қағидалар да қарастырылады.

, 2012

Қытайдың еркін экономикалық аудандарының тəжірибесі елімізге пайдасы зор, сондықтан мақала мəселеге тарихи тұрғыдан талдау жасайды. Мақала Қытайдың еркін экономикалық аудандардарының даму үдерісін, негізгі кезеңдерін қарастырады. Еркін экономикалық аудандардардағы жағдайды талқылайды. Инвестиция құю, шетелдік капиталды тарту мəселелерін қамтып, сыртқы экономикадағы жағдаймен сабақтастырады.

, 2012

Осы мақала Қазақстанның ИЫҰ СІМК төрағалығы кезіндегі рөлін қарастырады. Сонымен қатар еліміздің «Іс-əрекеттердің онжылдық бағдарламасы» шеңберінде салған үлесі мен іс- əрекеттері талқыланады. Қазақстан мұсылман əлеміне модернизация, заманауи даму үдерістерімен дем беріп, Батыс елдерімен қатынасты, ынтымақтастықты дамытуда көпір сияқты іс атқарып, ЕҚЫҰ төрағалығында жинаған бар тəжірибесімен бөлісті. Сонымен қатар «ислам бірлігі» тұжырымдамасына талдау жасап, оның араб əлемінде бой алған «Араб көктемі» атымен танымал 2011-2012 жж. толқулардан кейін өзектілігін жəне ықпалын сараптайды.

, 2012

Мақала Азиядағы өзара ықпалдастық жəне сенім шаралары жөніндегі кеңестің (АӨСШК) Алматыда 2004 жылғы 22 қазанда өткен мүше елдердің Сыртқы істер министрлерінің екінші кездесуде Кеңес аясында сенім шараларын жүзеге асыру принциптерін бекіткен АӨСШК Сенім шаралары тізімдемесі (Каталог) қабылдаған əскерисаяси өлшеміне арналған. Бұл жас ұйымның шеңберінде: 2004 жылдың 22 қазанында қабылданған Сенім шаралары тізімдемесіне (Каталог), АӨСШК Төртінші Сыртқы істер министрлері кездесуі қорытындысы бойынша қабылданған Декларациясына, АӨСШК Үшінші министрлік кездесудің Қорытындысы жəне «АӨСШК: Азиядағы қауіпсіздік архитектурасын құру идеясын жүзеге асыру» атты ғылыми-тəжірибелік конференциясының Есебі сынды құжаттарға сараптама жасалынды. АӨСШК мүше-мемлекеттердің қауіпсіздік саласы мен əскери-саяси өлшемдегі əрі қарай дамуындағы ынтымақтастығын айта келе, автор келешекте əскери-саяси өлшем Сенім шаралар тізімдемесінің маңызды бағыттарының біріне айналуы үшін тəжірибелік жұмыстар атқаруы тиіс деген қорытындыға келді.

, 2013

Мақала Қазақстан мен Қытай арасындағы трансшекаралық өзендер мəселесіне арналған. Екі ел арасындағы су мəселесінің бүгінгі жай-күйі, оларды шешуге бағытталған шаралар барысы, аталмыш мəселені шешу жолында тараптар үшін кездескен қиыншылықтар мен кедергілер кеңінен талданған. Трансшекаралық өзендердің Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы үшін стратегиялық маңызы аталып, олардың тараптар үшін экономикалық тиімділігі, өзендерді дұрыс пайдаланбаудың экологиялық салдары жəне мəселенің басқа да тұстарына баға берілген. Қазақстан мен Қытай Елбасыларының, ведомстволар, министрліктер басшыларының өзара сапарлары барысында трансшекаралық өзендер мəселесін шешуге қатысты қол қойылған құжаттарға сараптама жасалған. Сонымен қатар мақалада трансшекаралық өзендерді тиімді пайдалану бойынша құрылған сарапшылар тобы жұмысының белгіленген əрекеттері мен нəтижелері қарастырылған.

, 2013

Түркияның аймақтық деңгейдегі ғана емес, сондай-ақ халықаралық геосаясаттағы ұстанымын нығаютудың негізі ретінде энергетикалық факторды атауға болады. Түркияның экономикасы, өнеркəсібі мен сыртқы саяси ықпалының күшеюі үшін ең қажетті шарт – жаңа қуат көздерінің қамтамасыз етілуі болып табылады. Түркия импорттайтын қуат көздерінің жартысын Ресейден жеткізілетін табиғи газ құрайды. Түркия Ресейдің табиғи ресурстарына, əсіресе газына шектен тыс тəуелді болып кетпеу үшін жаңа, балама энергетикалық, көліктік, логистикалық жобаларын жүзеге асыруға мəжбүр. Бұл жобаларға TANAP, BТЕ, Nabucco, TAP, Транскаспий құбырлары сияқты жаңа энергетикалық шешімдер жатады. Түркия келешекте Ресейге энергетикалық тəуелділігін мақсатты түрде азайтып, Əзірбайжан, Түрікменстан, Иран, Ирақ, Қазақстан сияқты зор əлеуетке ие шикізат экспорттаушыларына арқа сүйегісі келеді. Ресей өз шикізатын Түркия сияқты айтарлықтай ірі нарыққа экспорттауға мүдделі. Түркия болса, энергия көздерін үзіліссіз түрде жеткізіп тұратын Ресей сияқты сенімді серіктеспен жақсы қарым-қатынаста болғысы келеді. Ресей Түркияның бағасы төмен, сапасы жоғары тауарларын сатып алуға мүдделі болса, Түркия да Ресейдің тұрақты бағаға сатылатын қуат көздерін сатып алуға үлкен қызығушылық танытып отыр.

, 2013

Орталық Азия аймағында аймақтық ынтымақтастықты ілгерілетуі,  шекаралық  қақтығыстардың  реттелуі, лаңкестікке қарсы күрестің тиімділігі жəне Ауғанстандағы жағдайдың тұрақтандырылуы АҚШ-тың стратегиялық мүдделеріне сай келеді жəне АҚШ аймақтағы тұрақтылықты қамтамасыз етуде үлкен рөл атқарады. Қазіргі таңда АҚШ өз бастамалары арқылы Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету жəне аймақтық интеграция мəселелеріне аса зор көңіл бөлуде. АҚШ-тың «Жаңа жібек жолы» жобасында экономикалық даму мен қауіпсіздік проблемаларын кешенді түрде шешу үшін Орталық Азия аймағына Орталық жəне Оңтүстік Азияны байланыстыратын өзек ретінде Ауғанстанды қосу арқылы жаңа аймақтық қатынастар жүйесін дамыту көзделуде. Мақалада АҚШ-тың Орталық Азиядағы саясатына жасалынған жəне оның аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы Қазақстан мен АҚШ-тың екіжақты қатынастарына тигізетін ықпалы қарастырылған.

, 2013

Мақалада Жапонияның Орталық Азияға саясаты жан-жақты қарастырылады. Жапония ОА-ның табиғи байлығына мүдделі екендігін жасырмайды жəне бірнеше жылдар бойы өз мүдделерінің негізін түсінуге мүмкіндік жасап келеді. Осыған орай, мемлекеттердің əрбірімен қатынастар орнату олардың толықтай ресурстық мүмкіндігіне тəуелді болды. Осы салада дамуға ресми көмек бағдарламасы шеңберіндегі қаржылық көмек те белгіленді. Бір қарағанда осы аймақтағы Жапония саясаты оның географиялық алыс орналасуы себепті болашағы жоқ болып көрінеді. Дегенмен Жапонияның доктриналарын, концепциясы мен бастамаларын сараптай отырып, ОА-дағы жапондық саясат бүгінгі күннің уақытша қатынастары емес, ертеңгі күннің ұзақ мерзімді болашағы деп сенімділікпен айтуға болады. Дипломатияның бүкіл тарихы бойынша Жапония ешқашан да «бір рет қолданатын» акциялармен шектелген емес, ал оның саясаты əрдайым ұзақ мерзімді шараларды жасауға бағытталды.

, 2013