Білім беру жүйесі

Жоғары медициналық оқу орындарында білім алушылардың кәсіби жарамдылығын, біліктілігін және сапалылығын қамтамасыз етуде зор ықпал ететін оқу үрдісіндегі білім алушылардың білімін бақылау жүйесіндегі тестік бақылау - бақылаудың утымдылық, сенімділік және тиімділік сияқты талаптарына сай келетін педогогикалық бақылаудың бірі болып табылады.
2013
Білім алушылардың білімін бақылау жүйесіндегі тестілеу үрдісін оңтайландыру

Қазақстан Республикасы егеменді ел болғалы ғылым, мəдениет салаларында жасалып жатқан шаралардың барлығы жастарға жалпы адамзаттық жəне жеке ұлттық игіліктер негізінде тəрбие мен білім беру ісін неғұрлым жоғары деңгейге көтеруге ықпал етуде. XXI ғасырдың басында жаһандану мен ұлттық тенденциялардың   бірлігі, үйлесімі мен текетіресі елдің, ұлттың, жеке адамның адамгершілік қасиет сапаларын, ар-намысын жаңа қырынан саралауды талап етіп отыр.
2011
Университеттік білім беру жүйесіндегі эдвайзер-куратордың қызметі

Елбасы əлемдегі үздік университеттер қатарына сұранысқа ие жоғары білімді мамандар дайындайтын еліміздің де білім беру ұйымдарының кірігуін талап етіп қойған болатын. Осы бастаманың алғашқысы болып əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық  университеті білім сапасын əлемдік университеттермен теңдестіру мақсатында нəтижелі жұмыстар жүргізілуде.
2011

Қазіргі таңдағы қоғамдағы əлеуметтік-саяси өзгерістер мен жалпы экономиканың даму жағдайында білім беру жүйесі сараптамаға мұқтаж болуда. Мақалада білім беру саласындағы сараптамалық жұмыстың субъектілері, сарапшының рөлі мен орны жəне оның осы аумағындағы ұстанымдары қарастырылады. Білім беру жүйесіндегі өзгерістер қазіргі кезде білім сапасын арттырудың маңызын өзектендіруде. Білім берудің сапасын арттыруда сараптама жүргізудің ең бірінші көрсеткіші білім алушылардың білім алуда қажеттіліктерін қанағаттандыруы тиіс екендігі көрсетіледі. Мақалада  осы мəселеге байланысты түрлі авторлар сарапшының орны мен рөлін, сараптама субъектілері мəселелерін көптеген методологиялық, кейде саяси ұстанымдар тұрғысынан анықтауға тырысады. Білім беру жүйесіндегі сараптама субъекті мəселесінде субъектік қатынастардың ерекшеліктерін айқындайды. Білім беру жүйесінде сарапшыға қойылатын талаптардың бірі зерттеу жəне тəжірибелік жұмысты жүргізуде зор тəжірибеге ие болу қажеттілігі мен сараптаманың нысандарын бағалауда қазіргі заманғы бағдарламалық өнімдерді, соның ішінде инновациялық жобаларды пайдалану-сарапшылар жұмысының тиімділігі көрсетіледі.
2013
Білім беру жүйесіндегі сараптама субъектілері

Мақалада «Өзін­өзі тану» рухани­адамгершілік білім беру бағдарламасының Қазақстан Респуб­ ликасының жалпы білім беру жүйесіне ендірілуі құрылымдық­фунционалды түрде талданады. Атал­ ған мәселені талдау «Бөбек» қорының құрылған кезінен бастап, осы уақытқа дейінгі кезеңдерді қамтиды. «Бөбек» қайырымдылық қорының қалыптасуы мен дамуы үш кезеңге, яғни бірінші кезең 1992­2000 жылдар, екінші кезең 2000­2010 жылдар аралығы және бүгінгі күнге дейінгі кезең деп бөліп қарастырылады. Автор мектеп жасына дейінгі сәбилердің әлеуметтiк жағынан қорғалуына, олардың сүйіспеншілікте, қамқорлықта тәрбиеленуiне көмектесу мақсатында дүниеге келген «Бө­бек»» қорының атқарған қызметін жан­жақты талдап, қордың дамуының алғашқы кезеңінде атқа­ рылған жұмыстарда қоғамдағы әлеуметтік дерттің алдын алуға, денсаулығы нашар балаларды сау­ ықтыруға, жетім балаларға қамқорлық көрсетуге көбірек мән берілгендігін баса көрсетеді. Мақалада «Бөбек» қорының келесі бір бағыты ретінде «өзін­өзі тану» рухани­адамгершілік білім беру бағдарламасының мазмұны мен құрылымдық ерекшеліктеріне сипаттама беріледі. Осы ке­ зеңде қордың атауы өзгеріп, оның «Бөбек» ҰҒПББСО айналуы сөз болады. «Өзін-­өзі тану» пәнінің жалпы білім беру жүйесінің барлық деңгейлерінде эксперименттік байқаудан өтуі және міндетті пән ретінде ендірілуіне жасалған құрылымдық талдауларда аталған пәннің заман талабынан туындаған қажеттілік екендігі дәлелденеді. Сонымен қатар, «Өзін-­өзі тану» пәнінің еліміздің білім беру жүйесі­ нің барлық деңгейлеріне ендірілуіне байланысты жоғары оқу орындарында жаңа мамандықтың ашылып, өзін-­өзі тану мұғалімдерін дайындау мәселесінің қолға алынғаны туралы да айтылады.
2014

Бұл мақала пәнаралық парадигма мен пәнаралық тәсілдің жоғары оқу орнында білім беру үрдісіндегі маңыздылығын қарастыруға арналған. Жоғары оқу орнында білім беру үрдісіндегі пәнаралықтық оқытушылар үшін біріктіруші фактор болып табылады да, оқытудағы пәндердің мазмұндық және процессуалдық компоненттерінің әрекет­ тестігін ескере отырып, оқытудың бірізділігі мен тұтастығын қамтамасыз етеді. Пәнаралық парадигма білім беру саласындағы интеграция үрдісінің сарынымен дами отырып, жоғары оқу орнының заманауи компетенттілік даму сатысындағы негізгі концепциясының ережелері­ не қайшы келмейді. Пәнаралық байланыстарды ескере отырып, ком­ петенттілік тәсіл форматындағы оқу үрдісін жобалау, басты болып саналатын маманның компетенцияларын қалыптастыру бір ғана емес, негізгі оқу жұмыс жоспарының бірнеше пәндерімен жүзеге асырылуы мүмкін. Заманауи білім беру жоғары сұраныстағы мамандарды даяр­лау әдісі ретінде негізгі компетенциялардың дамытылуын талап етеді
2015

Кəсіби білім беру жүйесі жұмысының тиімділігіне əрбір адамның күнделікті өмір сүру сапасы,  ал нəтижесінде барлық халықтың өмірінің сапасы мен деңгейі тəуелді. Кəсіби білім беру орындарының түлектері үйлер салады, ауылшаруашылық өнімдерін өндіреді, нан пісіреді, жиһаз жасайды, пассажирлерді тасымалдайды, байланыспен қамтамасыз етеді жəне т.б. Осы білім беру саласының қоғамның нарықтық экономикасындағы маңызды орны мен рөлін түсіне отырып, жан- жақты инвестициялар салу арқылы дамытуымыз қажет. Нақты осы сала Канада, Норвегия жəне Швеция сияқты елдердің əлемдегі дамыған елдер қатарына қосылуға себепші болды.
2011

Білім беру – бір ұрпақтан екінші ұрпаққа əлеуметтік тəжірибені жəне білімді берудің күрделі процесі. Атап айтқанда, білім - бұл жүйелік білімді беру жəне ол өркениетті қоғамда орын алған көп түрлі компоненттер мен элементтердің болуын талап етеді. Білім беру – міндетті екі субъектісі – мұғалім жəне білім алушы, яғни оқытушы жəне оқушы бар, ұйымдастырылған процесс. Осы субъектілер болмаса білім беру процесі болмайды.
2011

Қазақстанның жиырма жылдағы тəуелсіз дамуы елдің əлеуметтік-экономикалық саладағы дамуының арқауы болып табылатын рухани дамуда да сапалы өзгерістерді талап ететінін өмірдің өзі көрсетіп отыр. Қоғам талабына қарай ғылым мен техниканың дамуы білім беру саласында жаңа технологияларды енгізуді талап етуі, əр маманның құзырлылығын, жауапкершілігін арттырумен қатар, тұлғаның белсенділігін, оның адамгершілік сапаларының жоғары деңгейін талап етеді. Əрине, адамның сапаларының негізі филогенезде қалыптасатыны белгілі [1] болғанымен оның ары қарайғы өмір жолында дамуы онтогенездегі тəрбие мен əлеуметтік ортаның (микро, мезо, макро) ерекшелік- терімен тығыз байланысты. Адам қоғамының басты мақсаты филогенездегі тұлға сапаларының əлеуметтік, рухани талаптар деңгейінде қалыптасып, дамуына ықпал ету болып табылады.
2011

Мақалада еліміздің даму деңгейі бағаланатынын əрбір мемлекеттің мəдени-экономикалық дамуы қайсыбір тарихи кезеңдерде болмасын ондағы кəсіптік білім жүйесінің деңгейіне байланыстылығы дəлелденген. Сондықтан да қазіргі таңда кəсіптік білімге көзқарас та, сұраныс та əлемдік деңгейде бетбұрыс алуда. Елімізден экономикалық жүйені қалыптастыратын бірден-бір жол – кəсіптік білім жүйесі болмақ. Автор қазіргі кезде нарықтық қоғамға тəн жаңа қоғамдық қатынастар орнығып, жұмыс істей бастағалы республика кəсіпорындарына, ауыл шаруашылығы мен қызмет көрсету салаларына белгілі бір кəсіп түрін меңгерген жоғары білікті маман жұмысшы кадрлары – механиктер, слесарьлар, тракторист-машинистер, компьютерде жұмыс істей алатын шеберлер, интернет, веб-дизайн, e-mail мамандары, телерадио жөндеу шеберлері, тұрмыстық күрделі техникаларды жөндеуші ісмерлер, газэлектриктер, даяшы-сатушылар, бармендер, аспазшылар, тігіншілер, сатушы кассирлер, еурожөндеуші құрылыс шеберлері, слесарь-сантехниктер, сауда жарнамалық агенттер, ветеринар, фельдшер, қонақ үй бизнесін, туризмді, шағын жəне орта бизнесті дөңгелетіп əкететін қызметшілер, т.т. өте қажет болып отырғандығы туралы айтады.
2012

Мақалада Қазақстанның білім беру жүйесі мен ғылым және осы саладағы өзгерістер мен жаңартулар жан- жақты қарастырылған. Жоғары оқу орнының негізгі бағыттары мен мақсаты талданды. Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесі мен ғылымды ұйымдастырудың институционалды формаларын жаңарту белсенді жүргізілуде. Жоғары мектепте қалыптасатын жас ғалымдарды әлеуметтік-мәдени топ ретінде зерттеу маңыздылығы Қазақстандық жоғары оқу орындарының жаңа зерттеу мәртебесіне ие болуымен артады. Сондықтан жоғары оқу орындары тек ғылыми кадрларды дайындау сапасына ғана емес, олардың кәсіби жұмысбастылығы мен мансаптық мобильділігіне де жауаптылықты алады. Қазақстандық ғылымның тиімді қызмет етуі жастар арасында тек зерттеу құзыреттіліктерін ғана емес, құзыреттіліктің басқа да түрлерін (тұлғааралық, жүйелік, пәндік) қалыптастыру арқылы мүмкін болады. Осыған байланысты, Қазақстандағы жас ғалымдардың әлеуметтік және мінез-құлықтық сипатын зерттеу және кәсіби тиімділік пен оның әлеуметтік рөлін арттыруды ұсыну негізінде даярлау теориялық және тәжірибелік маңызға ие. Мақалада «Қазақстанның жас ғалымдары: социологиялық бейнеге негіздеме» атты жобасы аясында 2012 жылдың наурыз айы мен қараша айлары аралығында Қазақстанның жас ғалымдарының қоғамдық пікірін айқындауға бағытталған социологиялық зерттеу қорытындылары ұсынылған. Берілген социологиялық зерттеудің ішінара жиынтығын қалыптастыру, ең алдымен, институционалды анықтамасы толығымен айқындалмаған «жас ғалым» ұғымын жалпылауға және ресмилеуге бағытталған болатын. Бірнеше көрсеткіштерді статистикалық есепке алуға мүмкіндік беретін нақты критерийлердің болмауы нәтижесінде 2010 жылдан бері қазақстандық жоғары оқу орындарындағы докторанттардың саны бойынша ресми статистикалық мәліметтер көрсетілмеген. «Магистранттар» категориясы да білім беру саласын сандық талдауда есепке алынбайды.
2013
Ғылым мамандық және қабілеттілік ретінде: Қазақстанның жас ғалымдарының көзқарасы

ЖОО-­ның тиімді дамуының қажетті алғышарттары, оның бәсеке­ ге қабілеттілігін көтеру, еңбек нарығының талаптарымен сәйкес мо­ дернизациялау инновациялық және әлеуетті интеграцияланған бір­ лестіктерге оқу орындарын жатқызу механизмдерін қалыптастыру болып табылады. Ол мақалада көрініс тапқан себептермен байланыс­ ты. Мәселені шешудің бағыттарының бірі – жекелей курстарды оқы­ ту, жоғары білім беру стандарттарын құру үдерісінде жұмыс беруші­ нің қатысуымен, алатын білім мен қабілеттіліктің тәжірибелік мәнін күшейту контекстінде еңбек нарығының қажеттілігіне бейімделген модульды білім беру бағдарламаларын жаңарту. Бұл орайда ЖОО­-да ең жоғары білікті кадрлардың қызмет атқаруы үшін еңбектерін мара­ паттаудың жағдайларын құру керек. Қалыптасқан жағдайда жоғары білім беру нарығының еңбек нарығымен өзара әрекеттестік механиз­ мін жетілдіру, білікті кадрларды дайындау қажет. Ол үшін әр тарап­ тың өзара мүдделерін ескеретін ынтымақтастықтың қазіргі заманға сай формалары мен институттары талап етіледі.
2015
Жоғары білім беру жүйесі және еңбек нарығы: жағдайы және  тиімді  өзара әрекеттестік жолдары