Бюджет

Мақалада әртүрлі экономикалық жүйелердегі мемлекеттік басқару механизмдерінің өзгеруіне талдау жасалған.
2017
Заманауи экономикадағы мемлекеттік басқару механизмдерінің трансформациялануы

Жергілікті бюджет - бұл ұлттық табысты аумақтық тұрғыда қайта бөлуге мүмкіндік жасайтын және басқарудың жергілікті органдардың қаржы базасын жасауды қамтамасыз ететін экономикалық қатынастардың жиынтығы туралы категория. Жергілікті бюджеттерді қалыптастыру мен пайдалану өндіріс пен айырбасқа қатысушылар арасындағы, атап айтқанда: кәсіпорындар мен мемлекет арасындағы, меншіктің барлық нысандарындағы макроэкономиканың өндірістік және өндірістік емес салаларының кәсіпорындары, ұйымдары мен мекемелері арасындағы, бюджет жүйесінің буындары арасындағы, мемлекет пен халық арасындағы қоғамдық өнім құнының қозғалысын білдіреді.
2009
Экономиканы тұрақтандыруда жергілікті бюджет пен несие қатынастарын бақылауды қамтамасыз ету

Қазіргі таңда қаржы саласындағы көкейкесті мəселелердің бірі болып бюджетті жоспарлау жəне оның атқарылуы табылады. Осыған байланысты, қаржы жүйесі органдары, оның ішінде Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті бюджеттің атқарылуын бақылау жəне талдау іс-шараларын жүргізу, мемлекеттік қаржылық бақылауды жетілдіру, əдіснамалық құжаттарды əзірлеу, қаржылық бұзушылықтардың себептерін зерделеу жөніндегі жұмыстарды жүзеге асырады.
2011
Тег: Бюджет

Бюджеттік жоспарлау әрбір деңгейдегі (республикалық, жергілікті) бюджеттік ресурстардың көлемін, қайнар көзін және мақсатқа сай пайдалануын анықтауға мүмкіндік беретін қаржылық жоспарлаудың құрамдас бөлігі болып табылады. Бюджеттік жоспарлау бюджеттік жүйенің негізі, бюджеттік процестің ажырамас бөлігі болып табылады. Оның көмегімен Президенттің Жолдауында белгіленген мақсаттар мен міндеттерге сәйкес, бюджет қаражатының Қозғалысы анықталады. Бюджеттік жоспарлау процесінде орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қаражаттары қорларына қажетті арақатынасы белгіленеді, кәсіпорындардағы қаржы ресурстарының мөлшері, сондай-ақ, бюджет жүйесінің кірістерінің қалыптасуына кәсіпорындардың қатысу дәрежесі анықталады.
2014

Мақалада автор Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйесіне байланысты туындайтын теориялық және тәжірибелік мәселелерді қарастырған. Зерттеу барысында, Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының бюджеттік кодексі және өзге де нормативтік құқықтық актілер қарастырылған. Сонымен қатар, тақырыпты ашу мақсатында Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйесінің принциптері қарастырылған. Бюджеттік мәселенің қоғам үшін маңыздылығы кеңінен ашылды. ҚР республикалық және жергілікті бюджеттердің құрылу үрдісі талданды.
2014
Тег: Бюджет

КСРО-ның ыдырауынан кейін Қазақстанда демократиялық жəне құқықтық мемлекет құрудың негізі ретінде үш тармақты билікке бөліну концепциясын ұстану үрдістері мемлекеттік басқару органдарының құқықтық табиғаты мен олардың қоғам дамуындағы орнына деген көзқарасты өзгертті жəне қоғамның конституциялық модернизациялануының жаңа кезеңінің басталуының негізін қалыптастырды. Қазақстандағы конституциялық реформалар нəтижесінде кеңестік типтегі атқару органдары жүйесінен классикалық үлгідегі атқару органдары жүйесіне көшу үрдісі жүрді. Атқару билігі мемлекеттік биліктің заңшығарушы жəне сот билігі тармақтарымен қызметі барысында тығыз өзара əрекет ететін «салыстырмалы тəуелсіз» билік тармағына жатады. Біздің ойымызша, билік тармақтарының тəуелсіздігінің абсолюттенуі мемлекеттік билік институттарының қызмет ету механизміне негативті салдар əкелуі ықтимал. Мысалы, 90-шы жылдардың басында билік тармақтары арасына мемлекеттегі нақты жағдайға объективті баға бермей, бір-бірінің қызметіне араласу байқалды. Əсіресе ол Жоғарғы Кеңестік Министрлер Кабинетінің қызметіне араласуынан көрініс тапты. Осындай мемлекеттік билік механизміндегі беталыстар бюджеттік-құқықтық қатынастарды да қамтыды. Сондықтан да Қазақстанның конституциялық дамуы барысында күшті президенттік биліктің болуы нақты жағдайға негізделген объективті фактор болып табылады.
2010

Нарықтық экономика жағдайында қаржылық жоспарлаудың жаңа əдістерін қолданбай, кəсіпорынның тұрақтылығын қамтамасыз ету мүмкін емес. Əлеуметтік-экономикалық жүйеге болжаулық емес, ықпал ететін факторлар көп. Факторлардың күтілетін теріс ықпалын азайту жəне, керісінше, күтілетін басқа факторлардың оң əсерін арттыру үшін оң ықпалы қолданылады. Оның шегінде бұл факторлар оқшауланады да, олардың ықпалы бағаланады жəне мүмкіндігінше реттеледі. Факторлар өте көп. Ал олардың қозғалысы аз жағдайда ретсіз жəне əр түрлі бағытталған, сондықтан кез келген жоспарды құрудың негізгі мақсаты нақты сандармен бағыттарды көрсету емес. Өйткені мұны істеу мүмкін емес, анықталған «дəліздер» бағыты бойынша берілген көрсеткіш анықталу керек. Жоспар құрудың  соңғы себебі  əлеуметтік-экономикалық жүйенің қызметін əр түрлі түсіндірудегі өтудің қаржылық шығындарын талап ететіндігімен көрінеді. Мұндай түсіндірудің болу мүмкіндігі төмен болады. Егер жұмыс жоспар бойынша жүзеге асырылса, теріс қаржылық нəтижелер аса маңызды болмайды.
2011
Кəсіпорынның қаржылық стратегиясын анықтаудағы бюджеттеудің рөлі

Мақалада басқару есебі жүйесінде бюджеттендірудің экономикалық мəні қарастырылған. Кəсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметінде оның рөлі анықталған, бидайды сақтау жəне өңдіру кəсіпорындарында бюджеттендіру мəселелері көрсетілген жəне осы кəсіпорындарда бюджеттендіру жүйесін енгізудің негізгі бағыттары дəлелденген. Бюджеттендіру жүйесі кəсіпорынды сапалы басқарудың жəне қабылданатын шешімдердің негізгі факторларының бірі болып табылады. Бюджеттендіру жүйесін енгізудің басты мақсаты — кəсіпорынның қаржылық-экономикалық тиімділігін жəне қаржылық тұрақтылығын арттыру.
2015
Бидайды сақтау жəне ұқсату кəсіпорындарында бюджеттендірудің тиімді жүйесін енгізу