Қылмыстық іс жүргізу

Қазақстан Республикасының Конституциясына сай, əрбір қылмыс жасауда ұсталған, қамалған, айыпталушының тиісінше, ұстау, қамау немесе айып тағу сəтінен бастап қорғаушының көмегін пайдалану құқығы бар. [1, 8]. Осы конституциялық ережені шын мəнінде қорғаушының заңгерлік көмегімен алу əрбір тұлғаға оның ресми процесуалдық мəртебесіне қарамастан, сонымен қатар егер өкілетті билік органдары осы тұлғаға қатысты бостандық пен жеке қол сұқпаушылық нақты шектелетін шаралар қолданылған жағдайда, ұсталған немесе сезікті деп тануға кепілдік береді.
2010

Қазақстан Республикасының Конституциясы елімізде қолданылып жүрген заңнаманың негізгі бастауы, тірегі болып табылады. Қолданыстағы салалық заңнама Конституция талаптарына сүйене отыра әрі қарай дамиды және өрби түседі. Соның ішінде еліміздің Конституциясы азаматтык іс жүргізу саласының да негізгі бастауы. Азаматтық іс жүргізу саласында Қазақстан Республикасының Конституциясының алатын орны мен атқаратын қызметін айқындау барысында, жалпы Конституцияның мәні мен маңызына тоқталып өтпей болмайды. Қазақстан Республикасының Конституциясы республикалық құрылыстың негізін, мемлекеттік билік жүйесін және Қазақстан мемлекеті мен оның азаматының қатынасын белгілейді. Адам және оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын Конституция мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп танып, мемлекеттің сол үшін қызмет етуі тиістігін атап көрсетеді (1-баптың 1-тармағы).
2009

Қазақстанда қылмыстық процестің қылмыстың iс жүргізу сатысы басты институттарының бiрi болып табылады. Аталған инстанция бiрқатар объективтi факторларға байланысты қалыптасады. Қазақстан Республикасының жаңа ҚІЖК-нiң қабылдануы, оны қолдану тәжірибесінің болмауы, оның жетістіктерін бара-бар бағалаудың мүмкін еместiн. Мұндай факторларға жататын жағдайлар: 1997 жылғы қаңтарынан бастап ҚР ҚІЖК-нiң қабылданылып, енгізілуі қылмыстық iс жүргізу мiндеттерiн айқындай түстi.
2009

Қазақстан Республикасының 13 шілде 1999 жылы қабылданған азаматтық іс жүргізу кодексінің екінші тарауында азаматтық іс жүргізудің міндеттері мен қағидалары көрініс тапқан болатын. Азаматтық іс жүргізудің негізгі қағидаларының қатарына заңдылық қағидасы жатады. Заңдылық қағидасы аталған кодекстің 6 - бабында былай деп көрсетілген: “Сот істерді азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен шешу кезінде Қазақстан Республикасы Конституциясының, осы Кодекстің, басқа да нормативтік құқықтық актілердің талаптарын дәлме - дәл сақтауға міндетті, соттардың, адам мен азаматтың конституцияда баянды етілген құқықтарына және бостандықтарына қысым жасайтын заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерді қолдануға құқығы жоқ.
2009

Қолданыстағы қылмыстық іс жүргізу кодексінде сот-тергеу ісінің орасан зор мүдделері көрінеді. Осыған орай, халықаралық құқық нормасы тұрғысында «заңмен» есептесе алатын, заң нормалары жауап бере алатын, міндетті түрдегі сапалық шарттарға жүгінген жөн болар еді. Адам құқығының Еуропалық Конвенциясына сай, «заң сапасының» шарттық талаптары мынадай: заң – құқықтық, айқындылық немесе шарттылық қағидаларына сай болуы қажет, яғни мүдделі тұлғалардың мән- жайларға сәйкес алдын-ала болжамдауына, олардың әрекеттеріне сай орын алатын, санаға сыйымды салдарларына мүмкіндік беретіндей жеткілікті деңгейде қалыптасуы тиіс.
2010

Адамды, оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын ең жоғарғы құндылық ретінде тану мемлекетке оларды қорғау жəне сақтау міндетін жүктейді. Мұндай құндылықтардың сақталуы мен қорғалуының негізгі жəне маңызды кепілі ретінде өзінің конституциялық құқықтарын сот арқылы қорғау табылады десек қателеспеспіз. Бұл тұрғыда ерекше орынға ие болатын мəселе тұлғаға қылмыс арқылы келтірілген зиянның орнын толтыру мəселесі, яғни азаматтық талап қою арқылы тұлғаның өз бұзылған құқықтарын қалпына келтіру. Бұл ғылыми мақалада аталған мəселе төңірегінде ой толғап, азаматтық талап қоюға негіз болатын мəн жайларға жіті тоқталып кетеміз.
2010

Қазіргі таңда тергеу экспериментінің тактикалық жəне психологиялық ережелері  өңделуді жəне жетілдіруді қажет етеді. Бұл орайда ең алдымен ҚР ҚІЖК 239-бабының заңдық нысанын өзгерту қажеттілігін туғызады. Ол аталған тергеу əрекетін жүргізу нəтижелерін дəлелдеме ретінде бағалауға тікелей əсер ететін бірқатар факторлармен байланысты.
2011

Кез келген құқықтың саласына сол құқық саласын құқықтық реттеуді жетілдіруге жəне құқық қолдану қызметін жеңілдетуге бейімделетін оның заңи мəнін түсіну үшін маңызды белгілі бір бастапқы негіздер тəн. Құқықтың принциптері бастама негіздер бола отырып, оның негіздерін құрайды. Құқық принциптерінің ерекше мəні ірі заң шығарушы реформалар кезеңінде орын алады. Біздің елімізде жүріп жатқан құқықтық жүйені реформалауға байланысты осы жүйенің негізін құрайтын қағидалар терең ғылыми пайымдауларды талап етеді. Құқық теориясында құқық қағидалары астарында негізгі бастамалар, əмбебаптылықты жəне ерекше жалпы мəнділікті иемденетін оның жөнелтілетін идеялары; бұл бастамалар құқықтың маңызды мазмұнын құрайды, осы құқықтың негізімен үйлесімді байланысады, берілген қоғамдық-тарихи формацияның тұрақтылықтарын жəне заңдылықтарын айқындайды [1, 126].
2011

Дəлелдеу процесі жəне делелдемелер қылмыстық іс жүргізу құқығындағы негізгі мəселелердің бірі болып табылады. Дəлелдемелерді жинау, қолдану жəне пайдалану дəлелдеу процесіндегі негізгі құралдардың бірі. Бұл жердегі маңызды жəне қылмыстық іс жүргізудің негізгі мақсаты ақиқатты ашу жəне кінəліні əшкерелеу мəселесі шешімін табады.
2011

Қылмыстық процесс теориясындағы «жеке тұлғаның құқықтарын қамтитын процессуалдық құрал көздерінің» синонимі ретінде «процессуалдық кепілдіктер» деген сөздер де пайдаланылады. Қолданымды заңнамаларға жүргізілген талдаулар аталған сөздердің мəні мен мағынасының бір екенін көрсетеді. Қылмыстық–процессуалдық кепілдіктер көбіне бағыт-бағдарына қарай сыныпталады.
2010

Бұл мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы және олардың қорғау құқығы, адвокат қорғаушының құқық пен бостандықтарын қамтамасыз етуі қарастырылған
2012

Бұл мақалада автор қылмыстық іс жүргізудегі дəлелдеу субъектілерінің құқықтық мəртебесін, сонымен қатар ҚР-ның ҚІЖК-де орын алмаған мəселелерді талқылап, оларды шешу жолдарын қарастырған.
2012