Жеке тұлға

Журналист-жазушы əр уақытта - жоқшы. Жоқшының əдеті бір жоғын іздеп жүріп, екінші жоғын тауып жатады. Жаңақорғандық жерлесім Сұлтан Сартаев туралы осы эссені жазу бұдан бес-алты жыл бұрын ойға келген. Кəдімгі салғырттық... Ол кезде Сұлтекеңнің Алматының қақ ортасында М. Мəметова мен Д. Қонаев көшесінің қиылысына орналасқан, Қазақстанда алғашқы құрылған мемлекеттік емес заңгерлер дайындайтын Қазақ кұқықтану жəне халықаралақ қатынастар институты болатын. Қазақстан тарихында бірінші рет Қазақстан заңгерлер одағының президенті, сонымен қатар КСРО заңгерлер одағы төрағасының орынбасары болған,  жасы да, жолы да үлкен зиялы ағамыз болған соң, сол жұмыс орнына арнайы іздеп барып амандастым. Алпамсадай алып тұлғалы ағамыз буырқаныңқырап отыр екен.
2011

Адамның əрбір қылығында, оның ішінде қылмыста да, оның жеке тұлғасы көрініс табады, оның мəні сол тұлғаның қатысатын барлық қоғамдық қатынастары мен əлеуметтік байланыстарының жиынтығынан құралады. Жоғарыда айтып кеткеніміздей, қылмыс субъектісін сипаттайтын белгілер кінəнің алғышарттары болып табылады. Дегенмен, кінəнің қылмыскердің жеке тұлғасымен байланысы мұнымен шектеліп қоймайды. Кінə жеке тұлғаның, оның əлеуметке қарсы немесе бейəлеумет- тік мақсат-бағдарының, оның қоғамға қауіптілігінің көрінісі ретінде қарастырылады.
2012

Аталмыш мақалада мемлекет қайраткері – Кіші жүз ханы Әбілқайырдың өмір сүрген заманның саяси хал- ахуалы ғылыми сомдала келе, көрші мемлекеттермен әскери, мәмілегерлік, құқықтық қарым-қатынастары баяндалады.
2013

Мақалада Кіші жүз ханы Әбілқайырдың және Француз императоры Наполеон Бонапарттың мемлекеттік қайраткерлік қызметтері суреттеледі. Олар өмір сүрген заманның саяси хал-ахуалы баяндалады. Саяси-әскери іс-әрекеттері салыстырылып ғылыми зерттелінеді. Мақалада олардың тек әскер өнерін жетік меңгерген қолбасшы ғана емес, сонымен қоса тамаша саясатшы болғаны туралы сөз қозғалады. Екі тұлғаның бейнесі мемлекетаралық қарым-қатынастар шеңберіндегі тарихи-саяси рөліне қысқаша ғылыми шолу жасалынады.
2014

Құқық өнегелілік талаптарға, гуманизм идеалдарына сәйкестендірілгенде, өнегесіз тенденцияларға қарсы тұрғанда құқықтық мемлекет нық орнығады дегенмен келіспеу қиын. Ұзақ уақыт бойы реформалардың өнегелілік жағын талқылауға, олардың жеке адамдар, жалпы халық тағдырына ықпалына тиісінше көңіл аударылмай келді. Бүгінгі таңда бұл мәселе өзекті, өнегелілік нормалары мен принциптері жаңа заңдардың қалыптасуына үлкен ықпал етеді.
2014

Мақалада қазақ халқының тарихында дипломатиялық келіссөздерді жүргізу мен тиімді пайдалану қасиеттерімен ерекшеленген Әбілқайыр хан туралы сөз қозғалады. Кіші жүз ханы Әбілқайырдың мемлекет қайраткері ретіндегі қызметі ғылыми сомдалады. Ол өмір сүрген заманның саяси- мәмілегерлік, әскери жағдайы баяндалады. Заман сай әр түрлі әскери, мәмілегерлік әдіс-тәсілдері сипатталады. Ханның көрші мемлекет саясатында алған орны туралы сөз қозғалады.
2014

Ғылыми мақалада сөз бостандығы құқығы мен тұлғаның құқықтық мәртебесінің өзара сабақтастығы мәселелері қарастырылған. Сонымен қоса тұлғаның құқықтық мәртебесінің мазмұны зерттелген. Автор баяндамада құқықтар мен бостандықтарды категория бойынша жіктелу шартын ғылыми түрде талқылайды. Жалпы автор сөз бостандығын тұтас жиынтық ретінде қарастырған.
2014

Сұлтанмахмұт Торайғыров — тəуелсіздік ісіне, халықтың прогресс пен мəдениет жолымен дамуына зор үлес қосқан ақын. Ол өткір сыни бағыттағы, əділетсіз өмір бет пердесін ашатын, надандық пен қараңғылықты түйрейтін тамаша туындылар жазды. Торайғыровтың пікірінше, халық өз тағдырын өзі жасайды. Бұл үшін оған ұйқыдан оянып, ілгері жүру жəне басқа халықтар сияқты даму керек.
2009

20-жылдардағы ғылыми-зерттеу мақалаларға көз салатын болсақ, əдеби-теориялық ой-пікірдің ізденістері мен іркілістерін саралағанда, бұл кезеңде əдеби-теориялық білімдер жүйесінің жоғары болғанын, күрделі теориялық мəселелерге қалам тарта алғанын көре отырып, А.Байтұрсыновтың «Əдебиет танытқыш» атты еңбегінің тақыр жерде пайда болмағанын байқаймыз. 20-жылдардың бас кезінен бастап-ақ қазақ əдебиетінің əр салаларына батыл араласып пікір айта бастаған сыншылдық жəне əдеби мұра туралы ғылыми-зерттеушілік сипаттағы мақалалар жеке бір ақын-жазушыны, не болмаса белгілі бір көркем шығарманы сөз ету барысында əдеби-теориялық ой-пікірді жетілдіре түскені байқалады.
2009

Дүниеге шыр етіп келіп жатқан сəбидің бəрі бақыт. Ата-ана, ел мен жер, бұқара халықтың тілегі мен тірегі сол. Қуаныштары қойнына симай, кең даланың керім де, саумал саф ауасын сіміре жұтып, ұлан-асыр толайым тойдың басталып кететіні де осы сəт. Дəл осыдан тоқсан екі жыл бұрын Арқаның кербез сұлу Көкшетауының бəденді Зерендісіндегі Қойсалғанда «Сүйінші!», «Сүйінші!» деген қуанышты хабар қарашаның жаңбырыдай селдеген, сексен көлдің толқынындай тербелген. Суырып салма өлеңнің сұрапылы И.Байзақов айтқандай: «Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды, Ел болмаса, ер туғызбай тұра алмайды» [1] дегендей, дүниеге Мəлік атты «ат ұстар» ұлан келген. Дүйім елге бақ болып келген баланың балалық базары, тарқамайтын думанды күндері бізге беймəлім.
2009

Тарихи шығарма жазуда қаламгер ұстанымы, негізінен, оның жазушылық концепциясынан туындайды. Авторлық ұстаным — жазушы дүниетанымының іргетасы. Суреткердің авторлық ұстанымы оның өз шығармасындағы алдына қойған мақсат-мұрат, айтпақшы болған ой-идеясымен тығыз байланысты. Қандай жазушы болса да, өз ұлтынан тыс тұра алмайды. Демек, ол — белгілі бір дəрежеде ұлттық идеяның жаршысы. Егер «Ұлттық идея дегеніміз — этностық мезгілдік һəм мекендік факторлар арқылы айқындалатын тəжірибесі, танымы жəне талғамына байланысты бірте- бірте жыңғырып-жаңаланып отыратын, бірақ өзіндік ілкі белгілерін жуық арада жоғалта қоймайтын табиғи-тарихи əрі тылсымдық бітім-болмысының, сана-сезімінің, мінезі мен мəдениетінің, соған сəйкес туындайтын əлеуметтік мұрат-мүдделері мен қимыл-қозғалыстарының жалқылық та, жалпылық та мəнін жинақтаған ұйытқысы» [1] деген пікірге ден қойсақ, тарихи туынды авторының ұлттық идеяны айрықша проблема етіп көтеретіні əлемге аян.
2011