Кәсіби іс-әрекет

Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің 75 жылдық мерей тойында Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə. Назарбаев «Қазақстан - дағдарыстан кейінгі кезеңде: болашаққа қарай интеллектуалды серпін» атты тақырыбы бойынша жасаған баяндамасында (2009 ж. 14-ші қазан) республикадағы əлеуметтік, саяси-мəдени  жағдайларға кеңінен талдау жасап, болашақ кəсіби мамандарын даярлау үдерісінде кəсіптік білім берудің көкейкесті мəселелердің бірі екенін атап көрсеткен болатын.
2011

Қазіргі таңда, яғни қарқыны өте жылдамдық арқылы болып жатқан қоршаған ортаның түрлі жағдайларына адам баласының бейімделуі қиынға соғады, əрі адам бейімделе отырып эмоциялық тұрақтылықты сақтауы қажет болады. Адам ағзасы бойындағы күш-қуатты қайта қалпына келтіруге үлгере алмайды. Əрине, мұндай жағдай жүйке жүйесінің əлсіреуі мен қажуына жеткізеді жəне психосоматикалық аурулардың пайда болуының алғышарты болады.
2011

Мақалада бірлескен іс-əрекеттің ерекшеліктері психологиялық зерттеудің пəні ретінде қарастырылған. Бірлескен іс-əрекеттің жүелік негізі ретінде мақсатқұрылым процестері анықталған. Бірлескен іс-əрекеттің жетекші факторы болып қарым-қатынастың құрылымдық функциясы көрсетілген. Психикалық функциялардың дамуы  түрлі  функциялардың  жетілуі  жолымен  емес, ал едəуір күрделі іс-əрекеттерді реттеуге мүмкіндік беретін олардың жүйелерге бірігуі жолымен жүретініне көңіл аударған болатын. Осылайша ол психологиялық жүйелердің құрылуының маңызды сəттерінің бірі ретінде эмоциялар мен бағдарлардың байланысына тура көрсетті. Өзін-өзі реттеуге деген қабілеттің қалыптасуы бір субъектіде бұрын екі субъекті арасында бөлісілген қызметтің қосылуы процесінде жүзеге асады деп есептеуге болады. Қарым-қатынас ақпараттық жалпы қорды ғана қамтамасыз етпейді. Сонымен қатар мағыналақ құрылымдардың жалпы қорын қалыптастырады жəне дамытады.
2012

Мақалада кəсіби іс-əрекетке тұлғалық дайындық мəселесінің психологиялық ерекшеліктері мен дайындықты қамтамасыз ететін оқыту үдерісіндегі білім беру тəсілдері қарастырылған. Нақты тақырыпты зерттеу қазіргі уақытта ешқандай өзектілігін жоғалтқан жоқ. Себебі болашақ мамандарды дайындау мəселесі, олардың бойларында тұлғалық, кəсіби  құзыреттілікті  қалыптастыру өте жоғары мəнге ие. Сондай-ақ эксперименттік жұмыстардан алынған көрсеткіштердің өңделген қорытындылары келтірілген. Эксперимент барысындағы құзыреттілік компонеттерінің қалыптасу деңгейінің көрсеткіштері, мамандардың коммуникативті құзыреттілігінің қалыптасу деңгейінің көрсеткіштері, эксперименттік жəне бақылау тобы студенттерінің кəсіби құзыреттілігінің қалыптасуының (эксперименттің басы мен соңы) даму деңгейі көрсеткіштерінің динамикасы сызба түрінде көрсетілген.
2012
Кəсіби іс-əрекетке тұлғалық дайындық мəселесінің психологиялық ерекшеліктері

Кəсіпкерлікпен айналысу қызметтерін заңды тұрғыда жүзеге асыруда жауапкершіліктің маңызы зор. Кəсіпкерлік қызмет түрлері мемлекеттік тіркеуден өту қажет,онсыз кəсіпкерлік қызметке тыйым салынады. Кəсіпкерлік саласында құқықтық нормаларды бұзғаны үшін жауапкершілікке тартудың басты шарты болып, кəсіпкерлік қызметінің оңтайлы жүргізілуі мен заңды талаптар негізінде жүзеге асырылады. Кəсіпкерлік кəсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысана арқылы айқындалатын шектегі мүліктік жауапкершілікті көздейді. Осыған орай іс-əрекеттің заңға қайшы болу мəселесін шешкен кезде, оны жасаған тұлғаның қылмыстық жауапкершілікке тартылудың жолдарын көрсету. Мақалада, кəсіпкердің əрекеттерінде қылмыс құрамының бар екендігі анықталуы үшін олардың жасаған əрекеттермен анықтау кезіндегі құқық бұзушылық нормаларын нақтылау жолдары қарастырылады.
2012

Алдыңғы қатарлы дамыған мемлекет пен азаматтық қоғам құруға ұмтылыс жасалып отырған қазіргі кезде еліміз үшін оның теориялық негіздерін айқындап, нақты іс-қимыл стратегиясын жасау маңызды мəселе болып отыр. Кез келген əрекет ғылыми тұрғыда негізделіп, мақсатты, жоспарлы түрде іске асырылса ғана тиімді нəтиже беретіні анық. 2008 жылғы 1 шілдеде ел Президентінің № 626 Жарлығымен «Қазақстан Республикасында техникалық жəне кəсіптік білім беруді дамытудың 2008–2012 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» бекітілді. Онда бағдарламаның «адам ресурстарын дамыту, жастарды жұмыспен қамтамасыз ету мүмкіндігін кеңейту, білім берудің үздіксіздігін қамтамасыз ету, мемлекеттің, бизнестің, қызмет саласының ұмтылыс жобалары үшін бəсекеге қабілетті күрделі құзыреттерімен жəне іргелі білімдермен кадрларды даярлайтын техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесін құру жөнінде мемлекет өткізетін жұмыстың бір бөлігі болып табылатындығы» көрсетілген [1].
2011

Қазіргі кезеңдегі студент-спортшылар дайындау жүйесі өзіндік мақсаты, міндеттері, құралдары, əдістері, ұйымдастыру түрлері мен материалдық-техникалық шарттары бар. Студенттерді ең жоғары спорттық нəтижелерге жеткізу күрделі де көп факторлы құбылыс болып табылады. Сонымен қатар студент-спортшыны жарыстарға дайындайтын ұйымдастырылған педагогикалық үрдіс қажет. Əйел футболшылардың жалпыкомандалық жаттығуымен қатар, жеке ойыншылардың арнайы дайындауын қамтамасыз еткен де жөн. Футболшылардың техникалық дағдылары қарапайым, жылдам болуға тиісті. Бұл дағдыларды əбден жетілгенге дейін ойыншылардың жеке ерекшеліктерімен сəйкестендіре дамыту қажет [1].
2012

Мақалада білім беру сапасын көтеру, болашақ мұғалімді даярлау мəселесі айтылған. Аталмыш мəселеде педагогикалық инновацияны пайдалану проблемасы болашақ педагогтарын даярлаудың аспектісі ретінде алынды. Сондықтан болашақ мұғалімдерді даярлауда педагогикалық инновацияны пайдалану ерекшелігін қарастыру керек. Оларды даярлауда арнайы курстың маңыздылығы көрсетілді. Болашақ мұғалімдерді даярлауда педагогикалық инновацияны пайдалану жөнінде арнайы курстың мазмұны, мақсат, міндеттері, құрылымы ұсынылды. Оқу процесінде енгізілген арнайы курстың нəтижелері талданды.
2015
Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерін кəсіби даярлау

Мақалада болашақ дизайнерлерді кəсіптік компьютерлік дайындауда педагогикалық əдістердің мəлелелері қарастырылған. Болашақ дизайнерлерді мамандығы бойынша жоғары оқу орындарында кəсіби компьютерлік білім беру жəне жобалау үрдістері мен оларды қолдану жолдары көрсетілген. Сондай-ақ автормен кəсіби компьютерлік бағдарламаларды оқу үрдісінде пайдалану амалдары ұсынылған.
2015

Мамандарды кəсіби тұрғыдан дайындау əр уақытата өзекті проблемалар қатарына жатады. Бұл бағыттағы ғылыми зерттеулер елімізде жəне шет елдерде көптеп жүргізілген, бірақ олардың арасында болашақ дəрігерлерді медициналық техникалар бойынша дайындауға арналған зерттеулер жоқ. Мақалада болашақ дəрігерлерге медициналық биофизика пəнінде медициналық техниканы меңгертудің педагогикалық негізі анықталып, болашақ дəрігерлерге медициналық техника бойынша білім берудің технологиясы ұсынылған.
2015

Авторлар мұғалімнің кəсіби іс-əрекетін, педагогикалық іс-əрекет мазмұнын жан-жақты сипаттай келіп, педагогикалық процесте туындайтын келелі мəселелерге тоқталады. Мұғалімнің кəсіби іс- əрекетінде туындайтын қиындықтарды зерттеген ғалымдардың еңбегін дəйек ете отырып, үрей мəселесін жан-жақты сараптайды. Мақалада мұғалімнің кəсіби іс-əрекетінде туындайтын үрей мəселесі жəне оның тууына əсер ететін шарттар мен факторлар қарастырылды. «Үрей», «қорқыныш», «қобалжу», «мазасыздық» ұғымдарына жан-жақты анықтама беріліп, үрей түрлерін бөліп көрсетті. Мұғалім іс-əрекетінде туындайтын үрей түрлерімен күресу əдістері мен үрей деңгейін анықтауға арналған диагностикалық əдістер аталды.
2015

Мақалада техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесін реформалаудың жəне модернизациялау процесіне байланысты өзекті мəселелер қарастырылған. Авторлар Қазақстан экономикасының индустриялық-инновациялық даму, техникалық жəне кəсіптік оқыту мамандарын даярлауда жаңа сапалы оқытудың талаптарына байланысты сұрақтарды талдады. Кəсіптік оқытуды ұйымдастырумен тиімді модельдеуді қамтамасыз етудің бастапқы жағдайы анықталды жəне қалыптастырылды. Еңбек нарығының қажеттіліктеріне сəйкес білім беру жəне кəсіби біліктілікті интеграциялау — негізгі мақсатына жету үшін кəсіптік оқытудың нақты инновациялық жолдарының тиімділігі жоғары екендігі дəлелденді.
2015