Құқық

Құқық

Мақалада Қазақстан өзінің тəуелсіздігін жариялап, əлем қауымдастығына толыққанды мүше болуына байланысты өзінің мемлекет ретінде қалыптасуын нақты жағдайда бекіту тікелей мемлекеттік саясатқа да байланысты болғаны жайлы сөз етілді. Автор қазіргі кезеңдегі нарықты экономиканың қалыптасуына байланысты бүгінгі қүннің талабына жауап беретін көп қырлы саясатты ұстану қажеттілігін атап көрсетті. Сонымен қатар ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі əскери саясатты Қарулы Күштердің негізгі құрамаларынан, олардың қалыптасуы Мемлекеттік территориялық тұтастығы мен Шекарасының бұзылмауына байланысты əр түрлі салада ынтымақтасуды талап ететіні де тілге тиек етілді.

Мақалада ұйымдасқан қылмыстылықпен күресу мəселелері қарастырылды. Автормен ұйымдасқан қылмыстылықпен тиімді күресуді жүзеге асыру мақсатында жəне қылмыстық сыбайластық нысанының түсінігіне қатысты қылмыстық заңда нақты анықтамасын бекітуге байланысты Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексін жетілдіру бойынша бірқатар негізді ұсыныстар жасалды.

Мақалада Қазақстан Республикасының прокуратура органдарының қызметін үйлестірудің нормативтік негіздерінің қалыптасуы мен дамуы сұрақтары қарастырылған. Прокуратура функциясын үйлестіруді жүзеге асыру тəжірибесі осы қызметті заңдық реттеуге анықталған ақаулықтардың бар екендігін көрсетті, яғни жекелеген құқықтық нормалар талқылауда үйлестіруді жүзеге асырудың жалпы ережелерін қалыптастыруда прокурорлық қадағалау өкілеттілік үйлестірумен араласып кеткен. Авторлардың пікірі бойынша, прокуратура органдарының қызметін үйлестіруге қатысты ҚР арнайы заңы қажет.

Теги: Органдар

Мақалада мұсылмандық құқықтағы жəне одан басқа əр түрлі құқықтық жүйелердегі əйелдердің құқықтық жағдайының өзгешеліктері қарастырылды. Əйелдің мемлекет пен қоғамдағы, отбасындағы орны мен ролі, құқықтары мен міндеттері мəселесінің көкейтестілігіне байланысты тарихи, əлеуметтік, заңдық себептері анықталды. Зерттеу жүргізу барысында салыстырмалы-тарихи жəне салыстырмалы-құқықтық əдістер қолданылған. Əйелдердің құқықтық мəртебесі туралы тарихтағы жəне қазіргі кезеңдегі исламдық жəне одан өзгешелетін əр түрлі көзқарастарға теориялық жəне тəжірибелік тұрғыда салыстырмалы талдау жүргізілді. Мəселе шегінде мұсылман мемлекеттерінің заңнамасы мен шариғат ережелері арасындағы өзгешеліктерге назар аударылды, себебі ислам елдері бір-бірінен əлеуметтік-экономикалық жəне саяси сипаттамалары бойынша, сонымен қатар ислам мен мұсылман құқығы мемлекеттік-құқықтық дамуына ықпалының көлемі мен бағыттылығына байланысты ерекшеленеді.

Мақала ортақ үлестік меншіктің құқықтық қатынастар мəселелерін талдауға арналған, ол ортақ үлестік меншіктің мəнін терең түсінуге жəне оның барлық ерекшеліктеріне талдау жүргізуге мүмкіндік береді. Авторлармен ортақ үлестік меншіктік құқықтық қатынастардың түсінігі, оның заңды табиғаты зерттелді, ортақ үлестік меншіктегі үлестің мəні мен маңызы талданды. Ортақ үлестік меншіктік құқықтық қатынастардың элементтеріне баса назар аударылды.

Мақалада азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуының негізгі кезеңдері жəне қайнар көздерінің теоретикалық-құқықтық негіздері саяси жəне құқықтық ілімдер тарихы негізінде қарастырылды. Қазақстан Республикасындағы құқықтық мемлекеттің теориясы мен практикасының негізгі аспектілері көрсетіліп, азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің жəне азаматтық қоғамның құрылымдық элементтеріне жалпы сипаттама берілді. Азаматтық қоғамның дамуы құқықтық қатынастар мен əлеуметтік байланыстағы маңызды өзгерістермен тығыз байланыстылығы анықталды.

Мақалада заңдылық пен құқықтық тəртіптің атқаратын қызметі олардың қоғамдық қатынастардың құқықтық реттелуіндегі орны мен өзгешеліктері қарастырылды. Заңдылық пен құқықтық тəртіп құқықтық мемлекеттің қажетті элементтері болып табылғандықтан, мемлекет мызғымас заңдылық пен құқыққа негізделген қалыпты деңгейдегі тəртіп жағдайында ғана құқықтыққа айналатын анықтай отырып, оның орны мен ролі, заңнаманы жетілдіру мəселесінің көкейтестілігіне байланысты заңдық себептері анықталды. Заңдылық жəне құқықтық тəртіп мəселелері, əр уақытта ғалымдардың жəне іс жүзіндегі қызметкерлердің көңілін өзіне аударады, себебі жеке адамның құқығы мен еркі қоғамның саяси тəртібін анықтаудың тікелей нысаны. Мəселе шегінде қазіргі заңдылықтың түсінігін белгілеу кезінде үлкен көңіл аударатын сұрақ, мемлекеттің заңдарында жəне заңға қосымша нормативті шығармашылықта, шын мəніндегі құқықты көрсете білу идеясы олардың мемлекеттік-құқықтық дамуына ықпалының көлемі мен бағыттылығына байланысты ерекшеленеді.

Мақалада құқықтық нормаларды талқылау əрекетінің мақсаты заңдық нұсқауларды біртектес дұрыс түсінуді жəне оларды қолданудың орны мен өзгешеліктерін қарастыру болып табылады. Қарастырылған мазмұны, олардың əлеуметтік сұрақтардың бағытталғандығы, құқықтық реттеу жүйесіндегі ролі құқық нормасының басқа онымен логикалық байланыстағы нормаларға бағынады. Нормалардың арасындағы байланысқа мəн бермеу талқыланып жатқан норманың мағынасын дұрыс түсінбеуге əкеледі. Ал нормалардың арасында пайда болатын байланыстар сан алуан болуы мүмкін, сондықтан оларды жүйелік жəне тарихи əдістердің көмегімен зерттеудің ерекшелігі ұсынылады. Дəл қазір қазақстандық заң ғылымы жəне жеке жалпы теориялық құқық алдында мемлекеттің барлық құқық қолдану субъектілеріне арналған құқық нормасын талқылауда ерекше талап ету құндылықтарының жаңа жүйесін құру барысында қандай құқықтық концепцияны ұстану керектігі жөнінде мəселе туып отыруымен ерекшеленеді.

Қазақстандағы көші-қон мəселесі өзінің күрделілігімен ерекшеленеді. Себебі, оған тек қана құқықтық сұрақтардан басқа, саяси-экономикалық, демографиялық, əлеуметтік сұрақтармен қатар, этногеографиялық жəне экономикадағы еңбек ресурстары мəселелері де өзектілігімен көрінуде. Солардың ішінде заңдық аспекті ерекше орынды иеленеді. Заң саласы көші-қон үрдісін ұйымдастыру мен оны реттеуде құқықтық қамтамасыз ету де маңызды ролді атқарады.

Азаматтық қоғам мен демократия, егемендік құндылықтары негізінде этносаяси дамудың басты мəселелерін шешу Қазақстан Республикасындағы ұлттық-мемлекеттік саясаттың басым бағыты болып табылады. Еліміздің негізгі функцияларының бірі этносаралық қатынастарды реттеудің ҚР Конституциясы нормаларына сəйкес берік саяси-құқықтық негізі бар. Ұлтаралық қатынастарды реттейтін құқықтық негізін құрайтын заңнамалық нормалар мен актілер жиынтығы туралы сөз болады. Елімізде ұлттық саясатты жүзеге асырудағы мемлекеттік саясат пен қоғамдық ұйымдардың қызметін үйлестіруде қоғамдық институт — Қазақстан халқы Ассамблеясының маңызды рөлі көрсетілген.

Мақалада діни бірлестіктерді тіркеу, қайта тіркеу рəсімдері мен олардың қызметтерін реттеу тəртібі кеңірек қарастырылған. Автормен Қазақстан Республикасының діни бірлестіктерін тіркеуге қатысты нормативтік-құқықтық актілерге талдау жасалған. Сонымен қатар діни бірлестіктердің Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша мемлекеттік тіркеуден бас тарту негіздері қарастырылған. Қазақстандағы қайта тіркеуден өту үдерісі бойынша статистикалық көрсеткіштер келтірілген.

Қазақстан Республикасы мен ТМД елдеріндегі (Ресей, Украина, Беларусь) көліктегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы заңнамаларға салыстырмалы-құқықтық талдау жүргізілді: ұлттық қауіпсіздік туралы, көлік туралы, көліктің жеке түрлері туралы заңдар, заңға бағынышты нормативтік- құқықтық актілер, Қазақстан Республикасымен ратификацияланған көліктегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы халықаралық конференциялар (келісімдер), «Көліктегі қауіпсіздік туралы» ТМД Модельдік заңы. Заңнамаларға жүргізілген талдаулар көліктегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелері ТМД елдерінде əрекет ететін көлік туралы заңдарда ішінара реттелгенін көрсетті.

Мақалада Қазақстан Республикасы əскери саясатының конституциялық-құқықтық реттелу мəселелері қарастырылған. Автор əскери саясат жəне қауіпсіздіктің конституциялық-құқықтық нормаларының қорғау жəне қамтамасыз ету сұрақтарына ерекше көңіл бөлген. Сондай-ақ Қазақстан өзінің тəуелсіздігін жариялап, əлем қауымдастығына толыққанды мүше болуына байланысты өзінің мемлекет ретінде қалыптасуын нақты жағдайда бекіту тікелей мемлекеттік саясатқа да байланысты болғаны жайлы сөз етті.

Мақалада Қазақстан Республикасы əскери саясатының конституциялық-құқықтық реттелу мəселелері қарастырылған. Автор əскери саясат жəне қауіпсіздіктің конституциялық-құқықтық нормаларының қорғау жəне қамтамасыз ету сұрақтарына ерекше көңіл бөлген. Сондай-ақ Қазақстан өзінің тəуелсіздігін жариялап, əлем қауымдастығына толыққанды мүше болуына байланысты өзінің мемлекет ретінде қалыптасуын нақты жағдайда бекіту тікелей мемлекеттік саясатқа да байланысты болғаны жайлы сөз етті.

Мақала адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізу субъектілері арасындағы ерекше маңызға ие қатысушы екені белгілі. Себебі айыпталушының, сезіктінің немесе жəбірленушінің құқықтары мен бостандықтарын қорғауда үлкен рөл атқаратыны сөзсіз. Сол себепті осы əрекеттерді жүргізу барысында дəлелдемелер жинау жəне дəлелдеу процесіне қатысудағы үлкен мəселелер мен ауқымды іс-шаралар ұсынылады. Жалпы, дəлеледеме жəне дəлелдеу — қылмыстық процестің маңызын анықтайтын негізгі мəселелер. Оларға көптеген зерттеулер арналған. Сондықтан дəлелдемелерді жинау туралы мəселелерді қарастыру аса қажет.

1 2 3 4 5
Яндекс.Метрика