Қазақстан республикасында еңбек ресурстарының қазіргі жағдайына талдау жасау

Аңдатпа

Әлеуметтік - еңбек инновациясы еңбек ресурстарын басқарудағы өзекті мәселе болып табылады. Мақалада ҚР-ның еңбек ресурстарының қазіргі жағдайына талдау жасалған, еңбек ресурстарын басқаруда әлеуметтік - еңбек инновациясының нәтижелік көрсеткіштерінің жіктелуі көрсетілген.

Қазақстан экономикасының инновациялық даму жолына көшуі адам капиталын басқарудың тиімді механизмы қалыптастыру арқылы жүзеге асады. Заманауи экономикалық жағдайлардың күрделі сипаттамасы әлеуметтік - еңбек қатынастарының мәселелерінің қаралуын, еңбек ресурстарын басқарудағы жаңашылдық механизмінің игерілуін талап етіп отыр.

Тұрғындардың тез қартаюы өмір сүру уақытының қысқаруымен және білім беру, денсаулық жүйелерінің дұрыс қамтылмауымен, жақын шетелден жұмыс күшін тартуымен байланыстырады.

Ұзаққа созылған зейнетақылық реформа демографиялық жүктеме мәселесін шешуге бағытталған еді, бірақ бұл реформалар агде жастағы азаматтардың, жұмысшылар мен қызметкерлердің жағдайларын күрделендіре отырып, еңбек нарығына үнемі өзгерістер ала келеді. Аталған жағдайлар үлкен жастағы еңбек ресурстарын басқару қажеттілігін туындатып отыр. Еңбек ресурстарын жас ерекшелігіне байланысты басқарудың әдістері мен құралдарын жетілдіру қажет [1].

Бұған қоса, әлеуметтік еңбек саласында әлеуметтік - еңбек мәселелерін шешу және бағалау нәтижелелерінің инновациясын қарастыру қажет.

Әлеуметтік - еңбек инновациясы арқылы еңбек ресурстарын басқару мәселелерін шешу мақсатқа бағытталған болу қажет, олай болмаған жағдайда әлеуметтік өзгерістер инновацияға жатқызылмайды. Әлеуметтік - еңбек инновациясы еңбек ресурстарын басқарудағы өзекті мәселе болып табылады. Осыған байланысты ҚР- ның еңбек ресурстарының қазіргі жағдайына талдау жасауымыз қажет.

2017 жылғы II тоқсанда 15 және одан жоғары жастағы жұмыс күшінің (экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың) саны 9,0 млн. адамды құрады. Республика экономикасында 8,5 млн. адам жұмыспен қамтылды немесе 15 және одан жоғары жастағы халықтың 66,1%. Жалдамалы қызметкерлер саны 6,4 млн. адамды құрады және 2016 жылғы II тоқсанмен салыстырғанда олардың саны 76,0мың адамға (1,2%-ға) артты.

Жалданып жұмыс істейтіндердің негізгі үлесі қәсіпорындарда (ұйымдарда) жұмыспен қамтылды - 89,9% (5,7 млн.адам). Өз бетінше жұмыспен қамтылғандар саны 2,2 млн. адамды құрады. Өз бетінше жұмыспен қамтылғандардың негізгі бөлігі өз қызметін ауыл шаруашылығында (42,3%), сондай-ақ сауда саласында (29,4%), көлік қызметін көрсетуде (9,8%) және құрылыста (7,6%) жүзеге асырды.

Жоғары және орта кәсіптік (арнаулы) білімі барлар 6,5 млн. адам, бұл жұмыспен қамтылған халықтың 75,8% құрайды. Ерлермен салыстырғандағы жоғары және орта кәсіптік білімі бар жұмыспен қамтылған әйелдердің үлесі жоғары.

2017 жылғы II тоқсанда жұмыссыздар саны (табысты жұмысы болмаған, оны үздіксіз іздеген және оған Kipicyre дайын болған 15 және одан жоғары жастағы адамдар) 439,3 мың адамды құрады. Жұмыссыздық деңгейі 4,9% (2016 жылғы I тоқсанда - 5,0%) құрады.

Әртүрлі категориядағы еңбек ресурстарын басқару 2 бағыт бойынша қаралады.

1) Жасы мен жынысына байланысты еңбек ресурстарының құрылымы

2) Еңбек ресурстарының кәсіби - біліктілік құрылымы

Талдау нәтижесі көрсеткеніндей ҚР-ның еңбек ресурстарының кәсіби- біліктілік құрылымында кәсіби білім беру жүйесінің жаңа деңгейіне көшкен соң көптеген өзгерістер орын алды. Кәсіби білім нарығындағы реформа әлі аяқталған жоқ, бірақ нарық әзірге «бакалавр» мен «магистрлерді» дайындап жатыр. Айта кету керек жұмысқа қабілеттілікті жоғалту қартайып өлуден бұрын болады. Ресми статистикада тұрғындардың өмір сүру ұзақтығы айтылмайды.

Жасы мен жынысына байланысты әлеуметтік - экономикалық статистика көрсеткіштерін талдау нәтижесі әр түрлі жастағы еңбек ресурстарының дамуындағы өзгерістерді көрсетеді. Әсіресе 50 жастан жоғары адамдар үшін макродеңгейде еңбек ресурстарының даму интенсивтілігінің төмендегенін көрсетеді [7, 45-526].

Өзбетінше жұмыспен қамтылған халықтың жасы бойынша

 

Барлығы

Соның ішінде

Анықтама үшін

15

16-24

25-54

55-64

65 және одан асқан- дар

Әйелдер 16-58 жастағы ерлер 16-63 жастағы

Әйелдер 58 және одан асқан жастағы, ерлер 63 және одан асқан

Барлық халың

2013 жылғы 1 тоқсан

2 634 753

2 339

426 395

1 896 009

279 864

30 146

2 550 190

82 224

2013 жылғы 2 тоқсан

2 656 279

1 695

412 697

1 909 622

294 703

37 562

2 554 841

99 743

2013 жылғы 3 тоқсан

2 623 700

865

403 251

1 886 509

295 313

37 762

2 518 962

103 873

2013 жылғы 4 тоқсан

2 596 044

868

376 445

1 904 879

284 695

29 157

2 505 864

89 312

2013 жылы

2 620 965

1 455

407 098

1 890 593

288 010

33 809

2 525 508

94 002

2014 жылғы 1 тоқсан

2 564 846

4 843

390 846

1 856 013

278 247

34 897

2 469 496

90 507

2014 жылғы 2 тоқсан

2 610 711

2 259

379 496

1 881 952

294 352

52 652

2 487 275

121 177

2014 жылғы 3 тоқсан

2 605 342

815

408 621

1 845 035

288 508

62 363

2 473 767

130 760

2014 жылғы 4 тоқсан

2 547 490

1 223

390 462

1845 242

273 533

54 030

2 438 526

107 741

2014 жылы

2 400 370

3 433

398 235

1 708 225

249 333

41 144

2 301 619

95 318

2015 жылғы 1 тоқсан

2 226 123

566

320 568

1 632 311

237 804

34 874

2 149 163

76 394

2015 жылғы 2 тоқсан

2 311 576

1 633

324 852

1 658 027

269 518

57 546

2 182 486

127 457

2015 жылғы 3 тоқсан

2 339 657

1 562

338 451

1 662 198

277 566

59 880

2 214 001

124 094

2015 жылғы 4 тоқсан

2 285 600

1 817

305 894

1 683 580

262 448

31 861

2 205 793

77 990

2015 жылы

2 138 425

1 071

305 187

1 567 605

233 760

30 802

2 045 368

75 132

2016 жылғы Ітоқсан

2 126 150

795

270 461

1 577 892

254 064

22 938

2 047 889

77 466

2016 жылғы 2 тоқсан

2 179 237

336

270 280

1 601 328

266 834

40 459

2 050 377

128 524

2016 жылғы 3 тоқсан

2 225 354

687

283 520

1632 341

259 011

49 795

2 087 378

137 289

2016 жылғы 4 тоқсан

2 160 854

1 591

263 358

1 607 413

250 227

38 265

1 166 113

34 495

2016 жылы

2 210 541

466

275 919

1 620 467

272 654

41 035

2 083 242

126 833

2017 жылғы 1 тоқсан

2 100 659

-

266 234

1 541 160

255 634

37 631

1 990 035

93 508

2017 жылғы 2 тоқсан

2 159 308

382

252 463

1 594 921

266 499

45 043

2 041 019

117 907

2017 жылғы 3 тоқсан

               

2017 жылғы 4 тоқсан

               

2017 жылы

               

Қала халңы

2013 жылғы 1 тоқсан

835 787

594

Ill 571

633 669

84 610

5 343

814 917

20 276

2013 жылғы 2 тоқсан

857 016

-

108 189

642 710

94 206

11 911

823 799

33 217

2013 жылғы 3 тоқсан

843 863

-

104 708

634 097

92 728

12 330

809 650

34 213

2013 жылғы 4 тоқсан

834 226

-

102 267

639 784

85 855

6 320

810 262

23 964

2013 жылы

842 118

154

107 360

636 481

89 005

9 118

813 968

27 996

2014 жылғы 1 тоқсан

828 925

265

95 962

646 801

81 041

4 856

811 355

17 305

2014 жылғы 2 тоқсан

864 856

243

92 910

658 545

94 650

18 508

822 825

41 788

2014 жылғы 3 тоқсан

855 122

248

101 299

639 074

92 659

21 845

809 697

45 177

2014 жылғы 4 тоқсан

818 125

-

100 360

630 987

80 096

6 682

799 146

18 979

2014 жылы

830 591

514

110 746

608 857

90 369

20 105

787 815

42 262

2015 жылғы 1 тоқсан

784 535

56

92 386

611 429

72 848

7 816

767 648

17 131

2015 жылғы 2 тоқсан

831 001

674

106 059

614 744

90 114

19 410

783 644

46 683

2015 жылғы 3 тоқсан

816 642

389

89 167

601 325

99 216

26 545

765 014

51 2395

2015 жылғы 4 тоқсан

794 184

-

81 338

625 987

81 867

4 992

779 069

15 115

2015 жылы

789 465

234

91 970

610 884

78 385

7 992

762 061

21 185

2016 жылғы Ітоқсан

780 902

50

76 343

612 492

87 899

061

759 397

21 455

2016 жылғы 2 тоқсан

799 655

53

89 272

597 986

99 895

12 449

752 361

47 241

2016 жылғы 3 тоқсан

789 325

-

79 954

593 222

96 088

20 061

731 087

58 238

2016 жылғы 4 тоқсан

752 888

-

77 806

582 146

82 183

10 753

720 309

32 579

2016 жылы

788 718

24

80 662

598 890

96 199

12 943

744 490

44 204

2017 жылғы 1 тоқсан

773 163

-

88 256

592 299

83 010

9 598

737 416

30 528

2017 жылғы 2 тоқсан

803 068

116

69 915

622 469

97 204

13 364

762 319

40 633

2017 жылғы 3 тоқсан

               

2017 жылғы 4 тоқсан

               

2017 жылы

               

Ауыл халңы

2013 жылғы 1 тоқсан

1 798 966

1745

314 824

1 262 340

195 254

24 803

1 735 273

61 948

2013 жылғы 2 тоқсан

1 799 263

1 695

304 508

1 266 912

200 497

25 651

1 731 042

66 526

2013 жылғы 3 тоқсан

1 779 837

865

298 543

1 252 412

202 585

25 432

1 709 312

69 660

2013 жылғы 4 тоқсан

1 761 818

868

274 178

1 265 095

198 840

22 837

1 695 602

65 348

2013 жылы

1 778 847

1 301

299 738

1 254 112

199 005

24 691

1 711 540

66 006

2014жылғы 1 тоқсан

1 735 921

4 578

294 884

1 209 212

197 206

30 041

1 658 141

73 202

2014 жылғы 2 тоқсан

1 745 855

2 016

286 586

1 223 407

199 702

34 144

1 664 450

79 389

2014 жылғы 3 тоқсан

1 750 220

567

307 322

1 205 961

195 852

40 518

1 664 070

85 583

2014 жылғы 4 тоқсан

1 729 365

1 223

290 102

1 197 255

193 437

47 348

1 639 380

88 762

2014 жылы

1 569 779

2 919

287 489

1 099 368

158 964

21 039

1 513 804

53 056

2015 жылғы 1 тоқсан

1 441 588

510

228 182

1 020 882

164 956

27 058

1 381 815

59 263

2015 жылғы 2 тоқсан

1 480 575

959

218 793

1 043 283

179 404

38 136

1 398 842

80 774

2015 жылғы 3 тоқсан

1 523 015

1 173

249 284

1 060 873

178 350

33 335

1 448 987

72 855

2015 жылғы 4 тоқсан

1 491 416

1 817

224 556

1 057 593

180 581

26 869

1 426 724

62 875

2015 жылы

1 348 960

837

213 217

956 721

155 375

22 810

1 283 307

53 947

2016 жылғы Ітоқсан

1 345 248

745

194 118

965 400

166 165

18 820

1 288 492

56 011

2016 жылғы 2 тоқсан

1 379 582

283

181 008

1 003 342

166 939

28 010

1298 016

81 283

2016 жылғы 3 тоқсан

1 436 029

687

203 566

1 039 119

162 923

29 734

1 356 291

79 051

2016 жылғы 4 тоқсан

1 407 966

1 591

185 552

1 025 267

168 044

27 512

1 326 980

79 395

2016 жылы

1 421 823

442

195 257

1 021 577

176 455

28 092

1 338 752

82 629

2017 жылғы 1 тоқсан

1 327 496

-

177 978

948 861

172 624

28 033

1 252 619

62 980

2017 жылғы 2 тоқсан

1 356 240

266

182 548

972 452

169 295

31 679

1 278 700

77 274

2017 жылғы 3 тоқсан

               

2017 жылғы 4 тоқсан

               

2017 жылы

               

Осы диаграммадан байқағанымыздай жасы 50-ден асқан соң зейнетақы жасына жетпей еңбек ресурстарының қолданылуы мен даму интенсивтілігі азаяды екен. Ерлер мен әйелдер еңбегін қолдануда әйелдер ерлерге қарағанда жұмысты ерте тастайды екен. Бірақ жұмыс жасау интенсивтілігі екеуінде де шамалас.

Бірнеше жылдан соң бізде және дамыған елдерде зейнетке шығу кезеңі қаншалықты өзгеретіне белгісіз. Бүгінде ҚР-да зейнетке шығу мерзімі төмендегідей (2017ж мәлімет бойынша)

Әйелдердің зейнеткерлік жасының кезеңдеп ұлғаюы:

  • 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап - 58,5 жасқа жеткенше;
  • 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап - 59 жасқа толғанша;
  • 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап - 59,5 жасқа толғанша;
  • 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап - 60 жасқа толғанша;
  • 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап - 60,5 жасқа толғанша;
  • 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап - 61 жасқа толғанша;
  • 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап - 61,5 жасқа толғанша;
  • 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап - 62 жасқа толғанша;
  • 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап - 62,5 жасқа толғанша;
  • 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап - 63 жасқа толғанша.

1949 жылғы 29 тамыздан 1963 жылғы 5 шілдеге дейін (5 жылдан кем емес) экологиялық қауіп аймақтарында тұрған, Семей ядролық сынағында ядролық қару сынақтары салдарынан зардап шеккен азаматтар зейнетақыға неғұрлым ерте шығуға құқылы:

  • ерлер - 1998 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 25 жылдан аз емес еңбек өтілі болғанда 50 жасқатолуы бойынша;
  • әйелдер - 1998 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 20 жылдан кем емес еңбек өтілінде 45 жасқа толуы бойынша.

Бұл процестің 2 бағыты бар

1) Жұмысқа қабілетті тұрғындар мен зейнеткерлер қатынасы демографиялық жүктеменің артуына қарай өзгереді

2) жұмысқа қабілетті тұрғындар арасында жасы 50- ден асқандар саны біртіндеп артып келеді.

5 сурет - Жасына байланысты күшейтілген топтар қатынасы

Заманауи экономика жағдайында жасы үлкендердің жас бойынша жұмыс жасау шегін бекіткенде бірнеше жағдайларды ескеру қажет. Ең алдымен ол жұмыс жасауға қабілеті болу керек (тіпті қысқартылған мерзімге болса да). Жасы 65 - тен асқан соң көп адамдар аурушаң болады және еңбекке араласа алмайды.

Бүгінгі күнде жұмыссыздар көлемі төменде көрсетілген.

Пайызбен

2017 жылғы II тоқсанда ерлердің жұмыссыздар санындағы үлесі 43,0% (188,7 мың адамды), әйелдердің үлесі - 57,0% (250,6 мың адамды) құрады.

2017 жылғы II тоқсанда жұмыссыздардың жалпы санындағы 15-24 жастағы жастардың үлесі 9,6% немесе 42,1 мың адамды, 15-28 жастағы жастардың үлесі 19,7% немесе 86,6 мың адамды құрады. 15-24 жастағы жастар жұмыссыздығының деңгейі 4,2%, 15-28 жастағылардікі - 4,1%болды.

Жасы үлкен қызметкерлерді инновациялық әлеуметтік тәжірибеген тарту деңгейін бағалау 2 мәселемен кездеседі. Біріншіден ҚР- дағы инновацияның әр түрінесепке алумен байланысты болса, екіншісі жасы бойынша осы мәліметтердің бөлшектенуі;

Инновацияны есепке алу жүйесі инновацияның технологиялық (өнімдік, үдерістік) және технологиялық емес (маркетингтік, ұйымдық) түрлерін ұсынады.

Еңбек ресурстарын басқару механизмін жетілдіруді анықтау үшін осы саладағы әлеуметтік - еңбек инновациясының нәтижесіне бағалау жүргізу қажет. Осыған байланысты еңбек ресурстарын басқарудың моновациялық механизмдерінің нәтижелерін бағалау әдістемесін анықтап алу қажет. Бұл мәселені шешу үшін жасы үлкен еңбек ресурстарын басқару механизмы анықтау қажет.

Бұл мәселені шешудің негізгі міндеттері:

  1. Әлеуметтік - еңбек инновациясы бағытталған еңбек ресурстарын басқарудың факторларын жүйелендіру;
  2. Еңбек ресурстарын басқаруда әлеуметтік - еңбек инновациясының нәтижелігін бағалау үшін;
  3. Еңбек ресурстарын басқаруда әлеуметтік - еңбек инновациясының нәтижелігін бағалау көрсеткіштерін нақгылау;
  4. Еңбек ресурстарын басқаруда әлеуметтік - еңбек инновациясының нәтижелерін бағалау критерияларын белгілеу [3, 57-616].

Субъектілердің әрекет етуі қысқа және ұзақ мерзімді болып табылады.

Екі деңгейлі жіктеме үшін екінші негіздеме бөлініп шықты: субьект бойынша және әрекет ету тұрақтылығы бойынша. Осы деңгейлердің қарым - қатынасы 6 топқа бөлінді.

  1. Субьекті ішкі факторлар (қызметкер шешіміне тәуелді болады)
  2. Обьекті ішкі факторлар (қызметкерді сипаттайды)
  3. Кәсіпорынның микроортасы (компания деңгейінде шешілетін шешімдерге байланысты болады)
  4. Нарықтың микроортасы (нарықгың объективті заңдылықтарын сипаттайды)
  5. Макроорта конъюнктурасы (мемлекеттік әлеуметтік - экономикалық саясатқа бағынатын анрықтық күштер қатынасы)
  6. Макроорта инфрақұрылымы (құрылымын өзгерту үшін ұзақ мерзімді реформаны қажет ететін әлеуметтік институттар мен нарықтарды ұйымдастыру)

Әлеуметтік - еңбек инновациясының үдерісін бірнеше кезеңге белуге болады:

  1. Әлеуметтік механизм өзгерісінің мақсатын анықгау;
  2. Адам ресурстарының бойындағы қажетті қасиеттерді анықтау;
  3. Әлеуметтік - экономикалық нәтижелер көрсеткішінің мақсаттылығын негіздеу;
  4. Қаржылық көрсеткіштерді айқындау;
  5. Әлеуметтік - еңбек инновациялық көрсеткіштерін қалыптастыру.

7 сурет - Еңбек ресурстарын басқаруда әлеуметтік - еңбек инновациясының
нәтижелік көрсеткіштерінің жіктелуі

Жоғарыда қарастырылып өткен тәсілдерге қосымша 2 тәсілді қарастыруға болады. Алғашқы тәсіл әлеуметтік - экономикалық көрсеткіштерді инновацияны еңгізу бойынша шаралардағы болашақ салымды анықтау үшін шығынның қаржылық көрсеткіштерімен салыстыру болып табылады. Бағалау критериясы келесі қатынас арқылы көрінеді.

СЭП/ СЭП о = ФП о/ФП >1, мұндағы ФП >0, яғни еңбек ресурстарын басқару шығындары артып келеді.

СЭП о>0, яғни мақсатты көрсеткіштердің бастапқы жағдайы 0-ден үлкен болуы қажет.

Инновациялық қызмет нәтижесін бағалайдың баламалы әдісінде әлеуметтік - экономикалық көрсеткіштер әлеуметтік базамен салыстырылады.

СЭП ИНН /СЭП жалпы >0

Бұл әдіс көп жағдайда, егер әлеуметтік - экономикалық нәтижелер шығынын анықтау қиынға түскенде қолданылады.

Сонымен, әлеуметтік инновациялық механизмдер нәтижелерін бағалау кешенді әдісгемелеі мәселені көрсетеді. Бұл мәселені шешу үшін ұлттық экономиканың еңбек ресурстарын басқару саясаты мен инновациялық қызмет мақсатына байланысты қызметкерлердің әртүрлі категорияларының ерекшеліктерін анықтау қажет [5, 1001-1007 6].

Әлеуметтік еңбек қатынастарын «KEGOC» АҚ мысалында қарасгырайық.

«KEGOC» АҚ Басқармасында ұсынымдар дайындау үшін атаулы компанияда консультативтік-кеңесші төмендегідей комитеттер құрылды:

  1. Инвестициялық;
  2. Тәуекелдер жөнінде;
  3. Бюджет;
  4. Кадрлық даму жөнінде;
  5. Дебиторлар және кредиторлармен жұмыс жөнінде;
  6. Тауарлық-материалдық қорлармен жұмыс жөніндегі комитеттер.

Осыдан 4 жыл бұрын, яғни 2014 жылы «KEGOC» АҚ Басқармасында 25 жиналыс өткізіліп, ол отырыстарда 184 мәселелер бойынша сұрақтар қарасгырылды.

  1. Ішкі нормативтік құжаттар жөнінде;
  • Атаулы компанияның 17 ішкі нормативтік құжаттары бекітілді;
  • Оның ішінде 7-еуі «KEGOC» АҚ Директорлар Кеңесіне мәжілісі қарауына жіберілді;
  • Қалған 16 ішкі нормативтік құжаттарға өзгерісгер енгізілді.
  1. Тауарлар жұмыстар және қызметтерге байланысты 3 шешім қабылданды;
  2. Тәуекелдерді басқару жүйесіне және ішкі бақылауға қатысты шешімдер қабылданды. Атаулы іс-шараларға байланысты жоспар бекітіліп, мақұлданды. Әр тоқсан сайын негізгі тәуекелді басқару жөнінде қабылданған шаралардың есептері қаралатын болады.

«KEGOC» АҚ Басқармасы төмендегідей есептерді талқылаудан өткізіп, Директорлар кеңесіне жіберді:

  • Жасалған ірі келісім-шарттар және ендігі жасалатын келісім-шарттар бойынша тоқсан сайын есептер;
  • 2018 жылғы «KEGOC» АҚ-ң есегтгеменің жүйесі туралы, яғни нәтижелері туралы есеп;
  • Тәуекелдер туралы есептер;
  • Корпоративтік басқару жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын 2013ж. есепті алдын-ала қарастыру туралы;
  • Атаулы Акционерлік қоғамның аудиті бойынша есептер мен ақпараттың ашылуы жөнінде есептер;
  • Кадр бойынша комитеттің 2013 жылғы жүргізген жұмыстарының нәтижелері және 2014 жылға жұмыс жоспарын бекіту;
  • Басқарманың Даму жоспары жөнінде есептер;
  • Жылдық және қаржылық есептері;
  • Еншілес, бағынысты ұйымдар жайлы және солармен бірлесе бақыланатын мекемелердің қаржы-шаруашылық жұмысы нәтижелерінің Басқарманың 2013 жылдағы қызметтеріне әсері туралы есеп;
  • 2013 жылғы инвестиция жөніндегі программаның іске асырылуы туралы есеп және сол жылдағы ірі-ірі деген жобалардың іске асырылуы туралы есептер;
  • «KEGOC» АҚ 2025 жылға дейінгі Даму стратегиясының жүзеге асырылуы және сол стратегия төңірегіндегі іс-шаралар жоспарының орындалғаны жөнінде 2013 жылдағы есебі;

2017 жылы «KEGOC» АҚ Басқармасы еншілес және бағынысты мекемелерге байланысты көптеген мәселелерді қарады. Содан оларды Директорлар Кеңесіне жіберді. Компания сонымен қатар демеушілік және қайырымдылық көмек көрсету жөнінде шешімдер қабылдады.

«KEGOC» АҚ кадр жұмысы табыстылықты анықтайтын негізгі даму факторы болып табылады. Компанияның кадр жұмысы, саясаты экономикалық және әлеуметтіктиімділікті теңгерімді жүргізуге бағытталған.

«KEGOC» АҚ-дағы кадр саясатының басты басымдықтары:

  • Біліктілігі жоғары жұмысшыларды тарту, компания қызметкерлерін басқарудың жоғары тәсілдерін орнату, Компанияның жұмысшыларымен жұмыс жүргізу жөнінде бөлімшелер құру;
  • Ішкі кадр резервтерін және сыртқы ресурстарды оптимальді үйлестіре отырып, кадр резервін басқару, басшылардың кадр бойынша резервін ұйымдастыру.
  • Компаниядағы әлеуметтік және еңбек қаты наста рын реттеп, даулардың болмауын алдын-ала қарастыру және болдырмау;
  • «KEGOC» АҚ-дағы ноу-хау;
  • Компанияның жұмысының жоғары дәрежеде жүруіне байланысты нормаларды құру және дайындау.

«KEGOC» АҚ-дағы қызметкерлер саны және құрамы:

31.12.2017 ж. Компания қызметкерлерінің тізімдік саны 3925 тұлғаны құрайды.

  1. кесте - Қызметкерлердің тізім бойынша саны

Көрсеткіштер

Қызметкерлердің тізім бойынша саны

адам

%

Барлығы

3925

100

Басшылар

642

16,4

Мамандар

1560

39,7

Қызметкерлер

7

0,2

Жұмысшылар

1716

43,7

Бүгінгі күнде ҚР - дағы әлеуметтік - еңбек қатынастары тек уақытша ғана еңбек қарым-қатынасындағы келіспеушіліктерді шешіп қана отыр. Еңбек қатынастарында еңбек нарығындағы капитал ғана ерекше орын алып отыр.

Кәсіпорында көп жағдайда қызметкерлерге деген қарым - қатынас қажетті деңгейде емес, сонымен қатар жұмыс барсында жұмыс беруші шартты өз пайдасына өзгерте алады. Ұжымдық келісім - шартқа тек қана жалпы қызметкерлер санының 4/1 - і ғана кірістірілген. Кәсіподақ ролі еңбек қатынастарында жоқтың қасы. Осы жағдайда ҚР үшін еңбек қатынастарының еуропалық жүйесі тиімді болып саналады. Еуропалық жүйенің ерекшелігі мынада: тұрғындар ұтқырлығы темен, бірақ мемлекеттің реттеушілік қызметінің жоғары рольде болуы. Ал еуропалық үлгіде еңбек қатынастарын реттеу еңбек қатынастарының икемділігін қамтамасыз етуге және адам капиталының жинақталуына бағытталған.

Бірақ отандық экономикада әлемдік тәжірибеге ену үшінүлкен жұмысты талап етіп отыр.

 

Әдебиеттер тізімі:

  1. Каменев И.Г. Человеческие ресурсы национальной экономики и социальные инновации // Современные проблемы управления в условиях информационного общества: научное издание [редкол.: Н.В. Тихомирова и др.] - M.: Юнити-Дана, 2012. - С. 637-643.
  2. Каменев И.Г. Человеческие ресурсы как объект инновационной деятельности// Международный научно-исследовательский журнал. Сборник по результатам «International Research Journal Conference XXXVII». № 3 (34). Часть 3. Екатеринбург: МНИЖ, 2015. - С. 37-38.
  3. Каменев И.Г. Человеческий капитал России и социальные инновации Ц Сборник трудов I Всероссийской научно-практической конференции «Актуальные вопросы управления персоналом и экономики труда». M.: ГУУ, 2015-С.57-61.
  4. Каменев И.Г. Человеческий фактор и социальные инновации // материалы XVIII международной научно-практической конференции «Проблемы и перспективы социально-экономического реформирования современного государства и общества». - M.: Издательство «Институт стратегических исследований»: Издательство «Перо», 2015. - С.67-69.
  5. Башарина А. В. Социальные инновации в образовании: сущность и классификация // Известия Самарского научного центра Российской академии наук, 2009. -Т. 11, №4 (5), С.1101-1107.
  6. Блау г М. Методология экономической науки//Журнал Вопросы экономики, 2004, С.317.
  7. Бобков В.Н. К вопросу о переводе базовой части трудовой пенсии в систему государственного пенсионного обеспечения//Уровень жизни населения регионов России, 2007 - №6, С. 45-52.
Год: 2018
Город: Атырау
Категория: Экономика