Karelinia caspia өсімдігінен рутинді бөлу әдістері

Қазақстанның өсімдік әлемі әр түрлі пайдалы өсімдіктерге бай, оның ішінде дәрілік өсімдіктердің алатын орны ерекше. Дәрілік препараттардың 40 пайызынан астамы дәрілік өсімдіктерден жасалған. Сондай өсімдіктердің бірі күрделігүлділер түқымдасына жататын - karelinia caspia [1].

Зерттеу жұмыстың мақсаты: Karelinia caspia (Ақбас шөп) өсімдігінің жер үсті бөлігінен рутинді бөлу.

Зерттеу нысаны: Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Айдарлы ауылы қыркүйек - қазан айларында алынды. Шикізат 2012-2015 жылдардың күзінде жиналды.

Karelinia caspia өсімдігінен рутинді бөлу үшін қaжeттi шикiзaтты ұнтaқтaп aлып, peтiмeн мынaдaй үш экcтpaгeнттepдe: xлоpофоpмдa, этил cпиpтiндe, дистелденген cyga үздаказ apaлacтыpғышқa оpнaтылaды. Сүзш aлынғaн epiтiндiлepдi вaкyyмды pотоpлы бyлaндыpғыштың колбасына орналастырып айдалады. Айдалып алынған экстрактыны ауада кептіріп, жабық ыдыста мұздатқышта сақталынады [2-4].

Karelinia caspia өсімдігінің қүрамындағы рутиннің балқу температурасы «Boetius» электронды қыздырғыш аппаратында, элементтік мөлшері элементтік анализ әдісімен, қүрамы мен қүрылысы ИҚ-,1Н және 13С ЯМР- спектроскопиялық анализ әдістері бойынша анықталды.

Karelinia caspiа өсімдігінің жапырағынан aлынғaн рутиннің балқу температурасы - 1400C, агрегеттық күйі - кpиcтaлл, түсі - жacыл.

Рутиннің ИК—спекгрнде 2918см-1 тербелю жиілігі C-H тобының вaлeнттiлiк тербелкш көрсетсе, 1737cM-^MaKra C=O топтapының вaлeнттiлiк тербелісін көрсетеді, aл 1037см-1 тербеліс жиілігінде CH2 топтapының дeфоpмaциялық тербелісін сәйкес келеді.

ЯМР спектрін талдау нәтижесінде илегіш заттардың сигналы кездеседі. Метокси тобының протондары үшін 1,5-2,8 м.ү. резонирлеу аймағына сәйкес. Метил топтары L-рамнопиранозды қалдықтары резонансты сызығы күшті аймақта (1-1,4 м.ү.) көрсетеді. Жоғары иненсивті сигнал спектрі (3-5,5 м.ү.) пиранозды сақиналардың протондарына сәйкес келді. Сондай-ақ ароматты ферменттердің сигналы (6,0-7,5 м.ү.) көрсетілген [5].

Қорытындылай келе, Karelinia caspia (Ақбас шөп) өсімдігінің жер үсті бөлігінен рутин бөлініп алынды.Рутиннің шығымы -15,8% - ға тең.

 

Әдебиеттер

  1. Растения полная энциклопедия. - М.: «Эксмо» , 2005. - 211 с.
  2. .Тыныбеков Б.М. Дәрілік өсімдіктер: оқу қүралы. - Алматы: Қазақ Ұлттық университеті, 2009. - 137 б.
  3. . Введение фитохимические исследования и выявление биологической активности веществ растении. Алматы: Рауан, 2008. - 45-50 с.
  4. . Мухитдинова Н.М., Мамурова А.Т. Дәрілік өсімдіктер - Алматы: Атамұра, 2013.-141 б.
  5. .Казицына Л.Ф., Куплетская Н.Б. Применение УФ-, ИК-, ЯМР - и масс - спектрометрии в органической химии. Изд-во Моск. ун-та, 1979. — 240 с.
Жыл: 2016
Қала: Шымкент
Категория: Медицина