Медицина және биология саласында математиканың үлесі

Кіріспе. Математика саласы техниканың дамуы мен ғылыми тәжірибелердің іске асуына маңызы зор. Тірі ағзаның дамуы, болған өзгерістері, қанша уақыт аралығында, қандай пайызға өзгергендігін есептеуге болады. Сонымен қатар реакцияның жылдамдығын, жапырақтың орналасу реті, популяцияның дамуы және тағы басқа зерттеулерде қолданылады.

Зерттеме мақсаты. Популяцияның дамуы. Популяция-белгілі бір кеңістікте генетикалық жүйе түзетін, бір түрге жататын және көбею арқылы өзін-өзі жаңғыртып отыратын ағзалар тобы.Біз математика саласы арқылы олардың белгілі бір уақыт аралығында қанша болатындығын немесе болғандығын анықтауға болады.Оны дифференциалдық теңдеу арқылы тапсақ болады.Ол: n- түр саны, t- уакыт, m- орташа жылдамдық dn — = mn dt

 

Тәжірибе жүзінде өсу жылдамдығы m көбею мен қартаю жылдамдығы арқылы анықталады.Егер көбейю жылдамдығы в болса, dt уақыт аралығында осыншама- endt түр пайда болады.Ал қартаю жылдамдығы ц болса, онда осы уақыт аралығында pndt осыншама түрге қартаяды. Дифференциалдық теңдеудің көмегіменен тірі ағзадағы көбею мен қартаю процестерін толық зерттеуге болатындығын дәлелдедік. Болашақта тәжірибелік зерттеулерді жалғасты-рамын.

Әдебиеттер

  1. Н.Бейли. Математика в биологии и медицине.-1970.-С.21-24
  2. Н.В.Богомолов. Практические занятия по математике.-2013.-№11.-С.243-250
Жыл: 2016
Қала: Шымкент
Категория: Медицина