Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Бүл зерттеу жүмысы алғашқы медициналық көмекті үйымдастыру шараларын жетілдіру жолдарын іздеуге, оның ішінде жалпы дәрігерлік тәжірибе жүмысының қазіргі таңдағы жағдайын зерттеуге арналғандықтан заманауи денсаулық сақтау саласының аса өзекті мәселесін көтеріп отыр деуге болады.
Зерттеудің мақсаты. Жалпы тәжірибелік дәрігерлердің жүмысын оңтайландыруға бағытталған шаралар жүйесін жасап, олардың көрсететін медициналық көмек сапасын арттыру.
Зерттеу нысандары мен, әдістері. Ғылыми зерттеу жүмысы Шымкент қаласында орналасқан амбулаторлық - емханалық мекемелерінде жүзеге асырылды. Негізгі зерттеу нысаны ретінде №1 қалалық емхана алынды. Емхана орта есеппен 63629 қала түрғындарына отбасылық медициналық көмек береді.
Зерттеудің негізгі нәтижелері. Жалпы тәжірибелік (отбасылық) дәрігерлерге қаралатын аурулардың басым бөлігі әйелдер (63,5 %) , ал оларда емделушілердің 68,9 % жүмыс істейтін азаматтар болып шықты. Отбасылық дәрігерлерге қаралуға алып келген негізгі себептерге өткір патологиялар (67,2%) болса, аурушаңдықтың қүрамында тыныс органдарының (56,22 %), жүрек-қан тамырлары жүйесінің (15,72 %) және сүйек-бүлшықет аппаратының патологиялары (10,8 %) басым болып шықты. Аурушаңдықтың қалыптасуында пациенттердің жастық ерекшеліктері ерекше роль атқарады. 20 жастан төмен түрғындардың арасында тыныс алу жүйесі аурулары жиі кездеседі (78,2 %), жасы 70-асқан түрғындарда (54,5 %) жүрек-қан тамырлар жүйесі аурулары басымдылыққа ие. Пациенттер өз денсаулығына мүлдем қамқорлық жасамайды және өз денсаулықтарын аса төмен (53,2 %) бағалайды. Отбасылық дәрігерлердің тағайындаған тексерілу және емделу шараларын толыққанды орындамайды.
Тағайындалған зәрдің жалпы сынағын және қанның биохимиялық сараптамасын, флюрограмманы (20,1 %, 9,4 % және 23,3 %) толыққанды өтпеген. Емханалық көмектің сапасына пациенттердің 59,62 % қанағаттанбаған болса, жалпы тәжірибелік дәрігерлік көмек сапасына 16,4 % көңілі толмаған. Оның негізгі себептеріне жататындар: дәрігердің кабинеті алдында үзақ күту, дәрігерге жазылудың қиындығы, білікті дәрігер- мамандардың жоқтығы және қажетті лабораторлық-диагностикалық қондырғылардың жеткіліксіздігі, отбасылық дәрігердің біліктілігінің төмендігі. Зерттеу нәтижелерін сараптай келе біз төмендегідей тәжірибелік үсыныстар жасадық.
Отбасылық дәрігердің медициналық көмегін сапалық түрғыда көтеру үшін, осы мамандардың біліктілігін тоқтаусыз жетілдіру, қажетті медициналық диагностикалық аппараттармен номенкулатураға сай жабдықтау, қызмет көрсету аумағы мен түрғындардың санын барынша нормативтік талаптарға сай етіп қалыптастыру жөн. Жалпы тәжірибелік дәрігерлердің офисінде білікті-маман дәрігерлердің кеңесін үйымдастыру және диагностикалық қызметті барынша жақындату жүмыстарын атқарудүрыс болады деп есептейміз. Отбасылық дәрігерлік көмектің сапасы мен деңгейін тоқтаусыз жетілдіру үшін оған үнемі социологиялық баға жасап отыру абзал. Отбасылық дәрігерлердің білімін жетілдіру және біліктілігін арттыру жүмыстарын жоғары медициналық университеттердің резидентурасында жүйелі түрде үйымдастырылуы тиіс.