Оңтүстік Қазақстан облысы тұрғындарының жүрек-қантамыр жүйесі ауруларымен аурушаңдықты бағалау

Дүние-жүзі бойынша жүрек-қантамыр аурулары өлім жағдайының ерте тіркелуіне және мүгедектіктің негізгі себебі болып отыр. Дүниежүзі бойынша жалпы өлім көрсеткіші жалпы аурушаңдық арасында жүрек-қантамыр жүйесінің аурулары басты орынға ие. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) мәліметі бойынша өлім жағдайы 17.5 миллион немесе өлімнің үштен бірі жүрек-қан тамыр жүйесі ауруларының әртүрлі формаларында тіркелген.

Жүрек - қантамыр жүйесі ауруларымен күрес жүргізу жалпы мемелекеттік маңызы бар мәселеге айналып отыр, себебі аурушылдық, мүгедектік, өлім көрсеткіштері жиі тіркелуде[1,2,3]. Осыған орай, алдын алу шараларын жетілдіру жолдарын қарастыру бүгінде өзекті мәселе болып отыр.

Кілт сөздер: жүрек-қантамыр ауруы, аурушаңдық, өлім-жітім, көп таралғандық, ауылдық елді-мекен.

Зерттеу мақсаты: 2010-2013 жж. аралығындағы Оңтүстік аймақ тұрғындары арасындағы жүрек-қантамыр жүйесі ауруларының таралуына статистикалық талдау жасау.

Зерттеу нысандары мен әдістері: Бұл жұмыс, Мақтаарал, Сарыағаш және Ордабасы аудандары тұрғындар арасында жүргізілді.

Зерттеу нәтижелері мен оны талдау: ҚР бойынша жүрек-қантамыр аурулары алғашқы орындардан көрінуде. Республика бойынша 2010 жылы 100 мың халыққа шаққанда 5339.4 құраса, 2011 жылы 42 % төмендеген. Ал, 2012 жылы алдынғы жылмен салыстырғанда 41.1 % көтерілген. Жүрек-қантамыр аурулары 2013 жылы 871558 жағдай тіркелген. Зерттеу нәтижесінде, Республиканың мақта шаруашылығымен айналысатын өңірлердегі тұрғындар арасында жүрек- қантамыр аурулары басқа аудандандармен салыстырғанда айнарлықтай жоғарғы деңгейде тіркелуде. Өлім жағдайы 2010 жылы мақта шаруашылығымен айналысатын Мақтаарал ауданында 800 жағдай байғалған. Сарыағаш ауданын Ордабасымен салыстырғанда 74.5% жоғары. Мақтааралауданында 2011 жылы 557 жағдайда, 100 мың халыққа шаққандағы көрсеткіш - 199.3 және 2012 жылы абсолюттік жағдайы 37% төмендеген. Ал, 2013 жылы 287 құрады.

Кесте 1 - Мақтаарал, Сарыағаш және Ордабасы аудандарындағы тұрғындар арасында жүрек-қантамыр аурурының 2010-2013 жылдардағы өлім көрсеткіші.

Талда у жылд ары

Аудан атауы

Жалпы өлім көрсеткіші

Жүрек-қанта өлім кө

мырларының рсеткіші

Науқастардың абсолюттік саны

1000 халыққа шаққандағы көрсеткіш

Науқастард ың абсолюттік саны

100 мың халыққа шаққанда

2010

Мақтаарал

1664

6.0

800

228.4

Сарыағаш

1709

6.5

612

231.8

Ордабасы

696

6.9

156

154.3

2011

Мақтаарал

1571

5.4

557

199.3

Сарыағаш

1660

5.9

378

133.8

Ордабасы

707

6.7

133

123.1

2012

Мақтаарал

1547

5.3

347

118.4

Сарыағаш

1628

5.6

360

123.5

Ордабасы

702

6.4

120

109.4

2013

Мақтаарал

1593

5.4

287

97.2

Сарыағаш

1704

5.7

320

106.9

Ордабасы

693

6.2

105

93.3

Жүрек-қантамыр аурулардың ішінде артериалдық қан қысымы және жүректің ишемиялық аурулары жоғарғы аурушаңдыққа ие. Мақтаарал ауданында 2010 жылы артериалдық қан қысымы 1826 жағдай, сәйкесінше 2011 жылы 43.7% көтерілген. 2012 жылы - 4958, 2013 жылы - 3811 тең. Сарыағаш ауданында 2010 жылы 2181 құраса, 2011 жылы 2627 жағдай анықталған. 2012 жыл алдынғы жылмен салыстырғанда 37.1 % жоғарыласа, 2013 жылы 3806 жағдай тіркелген.

Ордабасы ауданында 2010 жылы абсолбттік жағдай - 718, 2011жылы - 1005, ал 2012 - 1145 тіркелсе, 2013 жылы - 1556 көрсеткішке тең. Аталған жылдарда аудандарда жүректің ишемиялық аурулары айтарлықтай төмен көрсеткіш анықталған( кесте 2).

Кесте 2 -. Мақтаарал, Сарыағаш және Ордабасы аудандарындағы тұрғындар арасында артериалдық қан қысым және жүректің ишемиялық ауруларының 2010-2013 жылдардағы көрсеткіші.

Талдау жылдары

Аудан атауы

Артериалдық қан қысымы аурулары

Жүректің ишемиялық аурулары

Науқастардың абсолюттік саны

100 мың халыққа шаққанда

Науқаст ардың абсолют тік саны

100 мың халыққа шаққанда

2010

Мақтаарал

1826

1199.3

461

166.2

Сарыағаш

2181

1229.5

771

292

Ордабасы

748

1161.9

127

125.6

2011

Мақтаарал

3246

1121.2

1043

360.3

Сарыағаш

2627

929.9

504

178.4

Ордабасы

1005

945.4

533

501.4

2012

Мақтаарал

4958

1691.6

1008

343.9

Сарыағаш

4178

1432.8

584

200.3

Ордабасы

1145

1046.6

268

245

2013

Мақтаарал

3811

1290.1

651

220.4

Сарыағаш

3806

1271.2

253

224.7

Ордабасы

3806

1271.2

600

200.4

Қорытынды: Осылайша, зерттеу нәтижесінде, мақта егетін аудандарда жүрек-қантамыр аурулары жоғарғы деңгейде тіркелгендегі байқалады. Мақта шаруашылығымен айналыспайтын, Ордабасы ауданында аурушаңдығы төменгі көрсеткішке ие. Елімізде де аталған аурушаңдықты төмендету мақсатында аурудың алдын алу жүйесін қолға алуды қажет етеді.

ӘДЕБИЕТТЕР

  1. Распространенность артериальной гипертонии у работников хлопкового производства / С.Е.Мухамеджанова и др.// Вестник ЮКГФА-2009.
  2. К вопросу о заболевании сердечно-сосудистой системы среди населения РК/ Н.А. Таубалдинова// Вестник КазНМУ-2013
  3. World Health Organization Global
Тег: Талдау
Жыл: 2015
Қала: Шымкент
Категория: Медицина