Балалар арасындағы профилактика шараларын скрининг нәтижелеріне сай үйымдастыру тиімділігі

АННОТАЦИЯ

Ғылыми еңбекте балалардың денсаулығын қорғауда скринингтік әдісті кеңінен қолданып, отбасының ішінен туындайтын қауіп-қатерлердің алдын алу шараларын белсенді жүргізудің тиімділігі жоғары екендігі көрсетілген.

Кілт сөздер: балалар,денсаулық, скрининг, профилактика.

Жүмыстың өзектілігі. Амбулаторлық - емханалық мекемелердің жүмысын отбасылық шарт бойынша үйымдастыру түрғындарға көрсетілетін емдеу және алдын-алу шараларын одан ары жетілдіруге жағдай туғызып отыр деуге болады. Отбасылық дәрігерлердіңқызмет көрсетуіндегі нормативтік көрсеткіштерін қалыптастыруда түрғындардыңдемографиялық ерекшеліктерін және балалардың денсаулығын есепке алу қажет. Бүл жағдайда отбасы мен дәрігерлердің бірлесе атқаратын іс-шараларының тиімділігін бағалаудың маңызы өте үлкен [1].

Зерттеу материалдары мен әдістері. Зерттеу нысаны ретінде 2 педиатриялық дәрігерлік учаске аумағында түратын 14 жасқа дейінгі балалар алынады. Учаскелік педиатр мен медицина бикесінің отбасымен байланысын тексеру мақсатында 400 анаға сүрақнама жүргізілді.Материалдарды өңдеу медициналық-статистикалық әдістермен жүзеге асырылды.

Зерттеудің нәтижесі және оны сараптау. Балалардың өмір сүру жағдайын зерттеу, олардың туылғаннан бергі кезеңінде айтарлықтай өзгерістер болғандықтан байқатты. Зерттеуге тартылған отбасының әрбір үшіншісі түрғын үй жағдайын жақсартса,әрбір бесінші отбасында керісінше түрғын үй жағдайы нашарланған. Респонденттердің 42% -ында отбасы мүшелерінің саны үлғайған және 33,7% -нда әрбір отбасы мүшесіне тиесілі ай сайын табсы көлемі төмендеген. Керісінше 24,9% жоғары және арнайы білімі бар екендігі белгілі болады.Біз сүрақнама жүргізген кезеңде балалардың 19,7% жайсыз үй жағдайында өмір сүруде екендігі, ал әрбір 5-ші бала отбасында 1 бөлмеге 3- адам келетіндігі анықталынды.

Ай сайынғы әрбір отбасы мүшесіне балап есептегендегі табыс мөлшері 3500 теңге болатындардың үлес салмағы жалпы сүрақнамаға тартылғандардың 43,7% қүрады. Балалардың түрған үймен қамтамасыз етілуін кешенді түрде бағалау, олардың туылған мерзімінде әрбір үшінші бала жайсыз жағдайда өмір сүрсе, тексеру мерзімінде - әрбір төртінші балада осындай жағдай қалыптасқан болып шықты.

Социологиялық зерттеу нәтижелері балалардың 5,9% табысы төмен отбасларда 12,7% - түрған үй жағдайы нашар отбаслырында өмір сүріп жатқандығын көрсетті. Ал соңғылардың ішіндегі әрбір 2-ші бала осындай жайсыз түрғын үй жағдайында 5 жылдан астам өмір сүріп жатқан болып шықты. Отбасының сандық және сапалақ сипаттамасын сараптау, балалардың 14,2% толық емес жанүяда, көбесе аналармен бірге (92,9%) өмір сүріп жатқандығын көрсетті.Жалпы толық емес отбасындағы ата-аналардың ажырасыуна алып келген 65,3% оқиға әкелерінің араққа салынуы себеп болған. Толық емес отбасында өмір сүріп жатқан балалардың 22,4% жеке басты аналар тәрбиелеп жатқан, ал олардың 12,3%-нда ата-анасының бірі қайтыс болғандығы анықталды. Зерттелген отбасылардың орташа саны 4 + 0,03 адамнан түрады. Балалардың тек қана 27,1% үлкен отбасының мүшесі болып шықты. Бүл отбасылардағы жанүя мүшелерінің саны 5 адамнан астам екен. Тексеруге тартылған балалардың 59,2% отбасының алғашқысы, 1/3 екіншісі, ал 4,5% - үшінші және одан кейінгі балалар. Отбасындағы аналардың білімі өте жоғары болыпшықты. Аналардың 7,3% -ында ғана ортадан төмен деңгейлі білімі бар.

Отбасының өмір сүру салтын зерттеу барысында балалардың денсаулығына кері әсерететін психологиялық себептердің бар екендігі анықталды. Зерттелген балалардың отбасында алкогольдік ішімдікке саланушылардың үлес салмағы да (16,8%) айтарлықтай жоғары. Зерттеу нетижелері балалардың отбасылық жағдайын 3 топқа жіктеуге алып келді. Оның ішінде: отбасылық жағдайы жайлы, отбасында денсаулыққа жайсыз бір қатерлі себебі бар және отбасылық жағдайы нашар балалар тобы. Осының арқасында педиатриялық учаскелердегі балалардың 42,7% жағдайы жақсы отбасында өмір сүріп жатқандығын, ата-аналарында салауатсыз өмір сүру салтының, араққа салыну, темекі тарту және балаларға жөнді көңіл бөлмеу оқиғаларының жоқ екендігі анықталды.

Отбасында өмір сүруге керіағар себептері бар балалардың үлес салмағы 17,8% дейін жетеді. Ал отбасының 29,5% -ында балалар денсаулығына қатер төндіретін 1 әлеуметтік себеп бар болып шықты. Бақуатты және жайлы отбасы балаларының аурушаңдық саны бір балаға балап есептегенде 2,24, әлеуметтік қатерлі себебі бар отбасының балаларында 2,64, ал жайсыз отбасы балаларында 2,87 оқиғаға тең болып шықты. Ал, 1 жасқа дейінгі балалар арасындағы аурушаңдық оқиғаларының саны ретіне қарай 2,89;3,78; 5,22 оқиғаға дейін жетеді. Отбасында жайлы жағдайы бар балалар арасында созылмалы аурулардың таралу деңгейі 5,0 % дейін жетсе, бір әлуметтік қатерлі себебі бар отбасының балаларында-13,1%, жайсыз отбасы балаларында-19,2% қүрады.(р<0,001).

Үш жасқа дейінгі балалардың денсаулыңын бағалау қорытындысы, отбасылық жағдайы жақсы түлғалар арасында денсаулық тобына жатқызылғандар саны 3 және 8 есе кем, 3 айға дейін ауруға шалдыққандардың үлес салмағы (47,1%) отбасында бір әлуметтік қатерлі себебі бар түлгалардан 1,7 есе (78,2%) есе төмен, ал жайсыз отбасылардың балаларынан (89,49%) 1,9 есе төмен болып шықты. Скринингтік тексеру балалардың әлеуметтік-гигиеналық жағдайының денсаулыққа өте күшті әсерін тигізетіндігін көрсетті.

ҚОРЫТЫНДЫ.

Балалардың денсаулығын қамтамасыз етудегі профилактиканың рөлін есепке ала отырып, диспансеризацияны жүргізудің жаңа және озық әдістерін амбулаториялық-емханалық үйымдарда кеңінен қолдануды дүрыс жолға қою қажет.Осындай әдістердің бірі скринингтік динамикалық технология болып есептеледіБүл әдісті қолдана отырып жүргізген зерттеулердің нәтижелері, балалардың әлеуметтік-гигиеналық жағдайының денсаулыққа өте күшті әсерін тигізетіндігін көрсетті.

ӘДЕБИЕТТЕР

  1. Чичко М.В|. Задачи совершенствования профилактической работы со здоровыми детьми//Вопросы первичной профилактики у детей. -Минск, 2003. -С. 13-24.
Жыл: 2014
Қала: Шымкент
Категория: Медицина