Халықаралық қатынастар

Қазіргі таңда қазақстандық ғылым өзінің дамуының жаңа кезеңінен өтуде. Отандық ғылым саласының қайсысын алсақ та ілгерілеу, даму үрдісін байқаймыз. Соның ішінде тарихи-құқықтық салада да көптеген оң өзгерістерді көреміз. Бұрынғы Кеңестік идеология сарынымен жазылған жəне бағаланған тарихи оқиғалар мен үрдістер, қазіргі таңда өзінің объективтік бағасын алып, түбегейлі зерделенуде. Осы тұста, Қазақстанның мемлекеттік-құқықтық дамуының ажырамас бөлігіне  айналған, 1918-1924 ж. аралығында өмір сүрген Кеңестік үлгідегі Түркістан АССР-нің мемлекеттік- құқықтық бет-бейнесін қайта зерделеу мүмкіндігіне иеміз.
, 2010

Қазақстан Республикасының Конституциясына сай, əрбір қылмыс жасауда ұсталған, қамалған, айыпталушының тиісінше, ұстау, қамау немесе айып тағу сəтінен бастап қорғаушының көмегін пайдалану құқығы бар. [1, 8]. Осы конституциялық ережені шын мəнінде қорғаушының заңгерлік көмегімен алу əрбір тұлғаға оның ресми процесуалдық мəртебесіне қарамастан, сонымен қатар егер өкілетті билік органдары осы тұлғаға қатысты бостандық пен жеке қол сұқпаушылық нақты шектелетін шаралар қолданылған жағдайда, ұсталған немесе сезікті деп тануға кепілдік береді.
, 2010

Банктік қызметті құқықтық реттеу мəселесінің өзектілігі бүгінгі қаржылық дағдарыс жағдайында айқын көрініс тауып отыр. Мемлекеттің осы саланы құқықтық реттеуінің салдары республикамыздың қаржы жүйесінің тұрақты дамуына əсері ерекше екендігі аян. Банкілік қызметтің құқықтық негізіне тоқталатын болсақ, алдымен біз Ата Заңымызға тоқталамыз, Конституцияның бірінші бабының екінші тармағында: «Республика қызметiнiң түбегейлi принциптерi: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық; бүкiл халықтың игiлiгiн көздейтiн экономикалық даму; қазақстандық патриотизм; мемлекет өмiрiнiң аса маңызды мəселелерiн демократиялық əдiстермен, оның iшiнде республикалық референдумда немесе Парламентте дауыс беру арқылы шешу», - деп қарастырылды.
, 2010

Қазіргі кездегі Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы геосаяси жəне геостратегиялық қарым-қатынастар тең құқықты, достық қатынастар негізінде қалыптасуда. Іс жүзінде бұрынғы кеңестік кеңістіктегі барлық елдерге, оның ішінде Қазақстанға да Ресей басты əріптестердің бірі болып қала береді. Ресей – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі мемлекеттердің ішіндегі аумақты жəне қуатты державаның бірі. Сондықтан да Еуразия кеңістігінде тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтауда Ресейдің де үлесі едəуір салмақты. Қазақстан Республикасы тəуелсіздігін жариялаған жылдардан бастап өзінің сыртқы саяси стратегиясында Ресей Федерациясымен қарым- қатынастарды басымды бағыт деп жариялады.
, 2010

1990 жылдың басында КСРО-ның ыдырауы мен Ресей Федерациясының қоғамдық-экономикалық құрылымындағы түбегейлі өзгеріс АҚШ пен Ресей арасындағы бұрынғы қарым-қатынастың өткен- кеткенін көрсетеді. Кеңес Одағының құлдырауымен халықаралық қатынастар жүйесі биполярлық жүйеден монополярлы жүйеге көшті. КСРО-ның əлемдік сахнадан кетуі аса қуатты держава болып қалған АҚШ-қа əлемдегі түбегейлі өзгерістерді, сонымен қатар барлық геосаяси жəне стратегиялық артықшылықтарын ескере отырып, өзінің сыртқы саяси бағдарын қайта қарастыруға жол ашты.
, 2010

ХХ ғасыр соңы мен ХХІ ғасырда «жаһандану» (глобализация) термині күнделікті қолданысқа енді. Бүгінгі күні жаһандану үрдісі əртүрлі деңгейде барлығымызға да əсер етіп отыр. Сырттай барлығымызға түсінікті жаһандану терминіне əлі күнге дейін ортақ ғылыми анықтама берілген жоқ. Жаһандану үрдісінің басталу мерзімінің өзін əркім əртүрлі түсіндіреді. Бірақ бір белгілі дүние, жаһандану дегеніміз – ықпалы күшті белгілі бір қозғалыстың (мемлекет, саяси ұйым немесе сауда компаниясы болсын) əлсіз топтарға əсер етуі арқылы барлық басқа дүниені өз маңына шоғарландыруы.  
, 2010

Қытайдың Орталық Азиядағы сыртқы экономикалық саясатында мұнай мен газ саласындағы ынтымақтастықты дамытудың өзіндік орны бар. Қытай экономикасының қарқынды да тез дамуы оның энергия көздеріне мұқтаждығы мəселесін күн тəртібіне шығарды. Мемлекет басшылығы елдің энергетикалық стратегиясын қайта қарауға мəжбүр болды. Қытай, бір жағынан, ел ішіндегі мұнай өндірісін ұлғайту арқылы өзінің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге талпынса, екінші жағынан, шет мемлекеттерден сенімді мұнай тасымалын орнатуға ұмтылуда. Мемлекеттің ішкі экономикалық дамуымен тығыз байланысты болған мұнай мен газ мəселелерін шешу мақсатында Қытай 1990 жылдардың екінші жартысынан бастап Орталық Азияда осы саладағы байланыстарын тереңдетуде белсенділік танытты.
, 2010

Мемлекеттіліктерінің қалыптасуы аяқталған Орталық Азия елдері үшін жаңа жаһандық қауіп- қатерлермен бірге қазіргі уақытта ұлттық даму жəне аймақтық қауіпсіздік, субаймақтық интеграция мен серіктестіктің жаһандану жағдайындағы ауқымды мəселелері туындап отыр. Сонымен бірге əлемдік əлеуметтік кеңістіктің маңызды бөлігі трансқұрлықтық құрылымдар да аймақ елдері дамуында көлемді рөл ойнай бастады.
, 2010

ХХ ғасырдың 80-90 жылдарындағы əлемдік дамуда орын алған түбегейлі өзгерістер ғылыми зерттеушілер үшін де, сондай-ақ саясаткерлер алдына да халықаралық қатынастардың сипаттары мен заңдылықтары бойынша мəселелерді барлық қырынан қойды десе болады. Жаңа саяси даму қарқыны жаңа тəуелсіз мемлекеттердің құрылуымен қоса, ғаламдық өзаратəуелділіктің ұлғая түсу төңірегінде ұлтараздық қақтығыстар мен керағар ағымның күшеюін де, халықаралық лаңкестіктің қатерлі шегіне шығуын да, ең соңында бұрыннан қалыптасқан халықаралық қауіпсіздік құрылымында да жаңа қатерлер орын алды. Халықаралық қатынастардың қалыптасып қалған жүйесінің, сонымен  бірге соған негізделген əлемдік тəртіптің де ыдырай бастауы ғалымдарға, сарапшылар мен мемлекет қайраткерлеріне көптеген күрделі мəселелерді туғызды.
, 2010

ХХІ ғасырдың шегінде адамзат өз тағдырын белгілеп, өзі қалаған өмір  салтын таңдайтын, өзінің айналасында болып жатқан қандай да бір құбылыстарға өзінің саяси көзқарастарын нақтылай алатын əлемдік кеңістікте, сарп еткенде, мемлекеттер үшін заңды интеграциялық үрдіс жағдайында (нақты ұйым шегінде) дамудың қай жолымен жүруі керектігі – дүниежүзілік қауымдастықтың дамуына бағытталған осындай оңтайлы бетбұрыстарына жаһандану деп аталатын құбылыс септігін тигізеді. Біздің кеңістіктік уақыттағы жоғары технологиялардың дамуымен бірге, толық дүниежүзілік инфрақұрылымның қызмет етуінің дамуы жеңілдей түседі, ал бұл жаһандану үрдісін тереңірек ұғынуға септігін тигізеді.
, 2010

Қазіргі əлемдік саясат жəне көптеген елдердің ішкі саяси өміріндегі өзекті тақырыптар қатарына Шығыс еуропалық елдерге АҚШ-тың ұлттық зымыранға қарсы қорғаныс элементтерінің орналастыру мəселесі кіреді. Бұл өзекті мəселенің басты геосаяси мəні –  АҚШ-тың  Зымыранға Қарсы Қорғаныстың Ұлттық Жүйесінің (əрі қарай – ЗҚҚ ҰЖ) шеңберін кеңейтіп, яғни тек өз территориясында ғана емес, сонымен қатар Шығыс жəне Орталық Еуропа елдері ауқымында да орналастыруды кеңейту арқылы оны жаһандық жүйеге айналдыру болып табылады.
, 2010

ХХ ғасырдың 90-ж. осы күнге дейін АҚШ ықтималды бəсекелес бола алатын елдердің əскери- саяси үстемдігін басып-жаншитын бағыт ұстанып келеді. Əскери шығындарды ХХ ғасырдың соңғы онжылдығы ширегінде айтарлықтай қысқартқаннан кейін, бұл шығындардың көлемі «қырғи-қабақ» соғыс кезіндегі шығынмен шамалас болды. Басқаша айтқанда, АҚШ-тан өзге алпауыт мемлекет- тердің əскери шығындарының барлығын қоса алғанда АҚШ-тың əскери шығыны артып отыр. Əскер санын (1,5 млн адамға дейін) қысқарту олардың сапалық сипаттамасын – білім деңгейін жəне əскери дайындығын, техникалық жабдықталуы деңгейін көтерумен қоса жүргізілуде. Əдеттегі соғыстарды жүргізуге мүмкіндік беретін потенциалын арттыра отырып, АҚШ өзінің ядролық потенциалының негізін сақтап жəне жетілдіріп келеді.
, 2010